HomeRig VedaMandala 2Sukta 29Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 2.29

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Ādityas (protective collective)
Chandas: Triṣṭubh

अर्वाञ्चो अद्या भवता यजत्रा आ वो हार्दि भयमानो व्ययेयम् । त्राध्वं नो देवा निजुरो वृकस्य त्राध्वं कर्तादवपदो यजत्राः ॥

अ॒र्वाञ्चो॑ अ॒द्या भ॑वता यजत्रा॒ आ वो॒ हार्दि॒ भय॑मानो व्ययेयम् । त्राध्वं॑ नो देवा नि॒जुरो॒ वृक॑स्य॒ त्राध्वं॑ क॒र्ताद॑व॒पदो॑ यजत्राः ॥

arvā́ñco adyā́ bhavatā yajatrā ā́ vo hā́rdi bháyamāno vyayeyam | trā́dhvaṃ no devā nijúro vṛ́kasya trā́dhvaṃ kartā́d avapádo yajatrāḥ ||

Turn toward us today, O adorable gods, that I, fearing in my heart, may find release into you. Save us, O gods, from the stealth of the wolfish force; save us from the doer of the fall, O worshipful ones.

अ॒र्वाञ्चः॑ । अ॒द्य । भ॒व॒ता॒ । य॒ज॒त्राः॒ । आ । वः॒ । हार्दि॑ । भय॑मानः । व्य॒ये॒य॒म् । त्राध्व॑म् । नः॒ । दे॒वाः॒ । नि॒ऽजुरः॑ । वृक॑स्य । त्राध्व॑म् । क॒र्तात् । अ॒व॒ऽपदः॑ । य॒ज॒त्राः॒ ॥अर्वाञ्चः । अद्य । भवता । यजत्राः । आ । वः । हार्दि । भयमानः । व्ययेयम् । त्राध्वम् । नः । देवाः । निजुरः । वृकस्य । त्राध्वम् । कर्तात् । अवपदः । यजत्राः ॥arvāñcaḥ | adya | bhavatā | yajatrāḥ | ā | vaḥ | hārdi | bhayamānaḥ | vyayeyam | trādhvam | naḥ | devāḥ | ni-juraḥ | vṛkasya | trādhvam | kartāt | ava-padaḥ | yajatrāḥ

अर्वाञ्चःturned hither, coming towards (you)
अर्वाञ्चः:
Kartā
TypeAdjective
Rootअर्वाञ्च् (प्रातिपदिक) < अवर्/अर्व् ‘नीचे/इधर’ + अञ्च् ‘मुड़ना/अभिमुख होना’
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय) < अद्य ‘today/now’
भवताbe (become)!
भवता:
Kartā
TypeVerb
Rootभू (धातु)
यजत्राःO worshipful ones
यजत्राः:
Kartā
TypeAdjective
Rootयजत्र (प्रातिपदिक) < यज् ‘पूजा/यज्ञ’
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
वःof you / your
वः:
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हार्दिin the heart
हार्दि:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective
Rootहार्द (प्रातिपदिक) < हृद् ‘हृदय’
भयमानःfearing
भयमानः:
Kartā
TypeAdjective (participle)
Rootभै (धातु) → भयमान (शतृ/शानच्-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
व्ययेयम्may I pass away / may I escape
व्ययेयम्:
Kartā
TypeVerb
Rootवि + इ (धातु ‘गमन’) / Vedic: व्य-इ ‘to go away, to pass’
त्राध्वम्protect!
त्राध्वम्:
Kartā
TypeVerb
Rootत्रा (धातु ‘रक्षण’)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवाःO gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) < दिव् ‘दीप्ति’
निजुरःof the fierce/hostile
निजुरः:
TypeAdjective
Rootनिजुर (प्रातिपदिक; RV-शब्द, ‘कुटिल/हिंसक/आक्रामक’—विशेषण)
वृकस्यof the wolf
वृकस्य:
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
त्राध्वम्protect!
त्राध्वम्:
Kartā
TypeVerb
Rootत्रा (धातु ‘रक्षण’)
कर्तात्from the doer (evil-doer)
कर्तात्:
Apādāna
TypeNoun
Rootकर्तृ (प्रातिपदिक) < कृ ‘करण’
अवपदःfrom the pitfall / from the misstep
अवपदः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअवपद (प्रातिपदिक; ‘pitfall/false step’, lit. ‘down-step’)
यजत्राःO worshipful ones
यजत्राः:
Sambodhana/Kartā
TypeAdjective
Rootयजत्र (प्रातिपदिक) < यज्