HomeRig VedaMandala 2Sukta 16Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 2.16

Rishi: Gṛtsamada Bhārgava
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify with Anukramaṇī)

न क्षोणीभ्यां परिभ्वे त इन्द्रियं न समुद्रैः पर्वतैरिन्द्र ते रथः । न ते वज्रमन्वश्नोति कश्चन यदाशुभिः पतसि योजना पुरु ॥

न क्षो॒णीभ्यां॑ परि॒भ्वे॑ त इन्द्रि॒यं न स॑मु॒द्रैः पर्व॑तैरिन्द्र ते॒ रथ॑: । न ते॒ वज्र॒मन्व॑श्नोति॒ कश्च॒न यदा॒शुभि॒: पत॑सि॒ योज॑ना पु॒रु ॥

ná kṣoṇī́bhyāṃ paribhvé ta indríyaṃ ná samudráiḥ párvatair indra te ráthaḥ | ná te vájram ánv aśnoti káś caná yad āśúbhiḥ pátasi yójanā purú ||

Neither the two worlds can encompass thy might, O Indra, nor can oceans and mountains confine thy chariot. None can overtake thy thunderbolt when with thy swift ones thou fliest across many leagues.

न । क्षो॒णीभ्या॑म् । प॒रि॒ऽभ्वे॑ । ते॒ । इ॒न्द्रि॒यम् । न । स॒मु॒द्रैः । पर्व॑तैः । इ॒न्द्र॒ । ते॒ । रथः॑ । न । ते॒ । वज्र॑म् । अनु॑ । अ॒श्नो॒ति॒ । कः । च॒न । यत् । आ॒शुऽभिः॑ । पत॑सि । योज॑ना । पु॒रु ॥न । क्षोणीभ्याम् । परिभ्वे । ते । इन्द्रियम् । न । समुद्रैः । पर्वतैः । इन्द्र । ते । रथः । न । ते । वज्रम् । अनु । अश्नोति । कः । चन । यत् । आशुभिः । पतसि । योजना । पुरु ॥na | kṣoṇībhyām | pari-bhve | te | indriyam | na | samudraiḥ | parvataiḥ | indra | te | rathaḥ | na | te | vajram | anu | aśnoti | kaḥ | cana | yat | āśu-bhiḥ | patasi | yojanā | puru

not
:
TypeIndeclinable
Root
क्षोणीभ्याम्by/with the two earths (earth and heaven / the two worlds)
क्षोणीभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun
Rootक्षोणी
परिaround, all around
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि
भ्वेbecome / be (able to) encompass
भ्वे:
TypeVerb
Rootभू
तेof you / your
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद्
इन्द्रियम्power, might, lordly strength
इन्द्रियम्:
Karma
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
not
:
TypeIndeclinable
Root
समुद्रैःby/with the oceans
समुद्रैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसमुद्र
पर्वतैःby/with the mountains
पर्वतैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपर्वत
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
तेyour
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद्
रथःchariot
रथः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथ
not
:
TypeIndeclinable
Root
तेyour
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद्
वज्रम्thunderbolt
वज्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवज्र
अनुafter, along
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु
अश्नोतिattains, reaches
अश्नोति:
TypeVerb
Rootअश् (अश्नुते/अश्नोति)
कश्चनanyone at all
कश्चन:
Kartā
TypePronoun
Rootकश्चन (कः + चन)
यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयदा
आशुभिःwith the swift (steeds)
आशुभिः:
Karaṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootआशु
पतसिyou fly, speed
पतसि:
TypeVerb
Rootपत्
योजनाyoking-distances, leagues
योजना:
Karma
TypeNoun
Rootयोजन
पुरुmany, much
पुरु:
TypeAdjective/Indeclinable (quantifier)
Rootपुरु