HomeRig VedaMandala 2Sukta 11Mantra 16
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 16

Sukta 2.11

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

बृहन्त इन्नु ये ते तरुत्रोक्थेभिर्वा सुम्नमाविवासान् । स्तृणानासो बर्हिः पस्त्यावत्त्वोता इदिन्द्र वाजमग्मन् ॥

बृ॒हन्त॒ इन्नु ये ते॑ तरुत्रो॒क्थेभि॑र्वा सु॒म्नमा॒विवा॑सान् । स्तृ॒णा॒नासो॑ ब॒र्हिः प॒स्त्या॑व॒त्त्वोता॒ इदि॑न्द्र॒ वाज॑मग्मन् ॥

bṛhántá ín nu yé te tarutrokthébhiḥ vā sumnám āvivāsān | stṛṇānā́so bárhiḥ pastyā́vat tvāūtā́ íd indra vā́jam agman ||

Mighty indeed are they who, O rescuer, by hymns call your grace. Spreading the sacred seat with a sense of home, protected by you, O Indra, they attain the plenitude of force (vāja).

बृ॒हन्तः॑ । इत् । नु । ये । ते॒ । त॒रु॒त्र॒ । उ॒क्थेभिः॑ । वा॒ । सु॒म्नम् । आ॒ऽविवा॑सान् । स्तृ॒णा॒नासः॑ । ब॒र्हिः । प॒स्त्य॑ऽवत् । त्वाऽऊ॑ताः । इत् । इ॒न्द्र॒ । वाज॑म् । अ॒ग्म॒न् ॥बृहन्तः । इत् । नु । ये । ते । तरुत्र । उक्थेभिः । वा । सुम्नम् । आविवासान् । स्तृणानासः । बर्हिः । पस्त्यवत् । त्वाऊताः । इत् । इन्द्र । वाजम् । अग्मन् ॥bṛhantaḥ | it | nu | ye | te | tarutra | ukthebhiḥ | vā | sumnam | āvivāsān | stṛṇānāsaḥ | barhiḥ | pastya-vat | tvāūtāḥ | it | indra | vājam | agman

बृहतःthe great (ones)
बृहतः:
Kartā
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक) < √बृह् (वर्धने)
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
नुnow, indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तरुत्रvictoriously, as an overcomer
तरुत्र:
TypeIndeclinable (adverbial epithet)
Rootतरुत्र (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक; √तॄ/√तॄत् ‘to overcome, pass’ से)
उक्थेभिःwith hymns/recitations
उक्थेभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
सुम्नम्favor, grace
सुम्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
आविवासान्honoring, seeking to please
आविवासान्:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootआ + √वास् (उपसेवायाम्/निवासे; ‘to dwell, to serve, to honor’)
स्तृणानासःspreading (strewing)
स्तृणानासः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Root√स्तॄ (स्तरणे)
बर्हिःthe sacred grass (barhis)
बर्हिः:
Karma
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
पस्त्यावत्(barhis) reaching to the dwelling/house, house-wide
पस्त्यावत्:
Karma
TypeAdjective
Rootपस्त्यावत् (विशेषण-प्रातिपदिक; पस्त्य ‘dwelling’ + -वत्)
त्वोताःhelped by you
त्वोताः:
Kartā
TypeAdjective (compound)
Rootत्वद् + ऊत (प्रातिपदिक; √अव्/√ऊ ‘to help, protect’ से ‘help’)
इत्indeed
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वाजम्prize, strength, victory-booty
वाजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
अग्मन्they went/attained
अग्मन्:
TypeVerb
Root√गम् (गतौ)