HomeRig VedaMandala 2Sukta 11Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 2.11

Rishi: Gṛtsamada (Bhārgava)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh

व्यन्त्विन्नु येषु मन्दसानस्तृपत्सोमं पाहि द्रह्यदिन्द्र । अस्मान्त्सु पृत्स्वा तरुत्रावर्धयो द्यां बृहद्भिरर्कैः ॥

व्यन्त्विन्नु येषु॑ मन्दसा॒नस्तृ॒पत्सोमं॑ पाहि द्र॒ह्यदि॑न्द्र । अ॒स्मान्त्सु पृ॒त्स्वा त॑रु॒त्राव॑र्धयो॒ द्यां बृ॒हद्भि॑र॒र्कैः ॥

vyàntv ín nu yéṣu mandasānás tṛpát sómaṃ pāhi drahyàd indra | asmā́nt su pṛ́tsv ā́ tarutra avardhayo dyā́ṃ bṛhád-bhir arkáiḥ ||

Let them scatter now—those against whom you are exultant; satisfied, drink the Soma, O Indra, and press on. In our battles, bring us safely across, O rescuer; you who have made heaven grow vast by your mighty hymns.

व्यन्तु॑ । इत् । नु । येषु॑ । म॒न्द॒सा॒नः । तृ॒पत् । सोम॑म् । पा॒हि॒ । द्र॒ह्यत् । इ॒न्द्र॒ । अ॒स्मान् । सु । पृ॒त्ऽसु । आ । त॒रु॒त्र॒ । अव॑र्धयः । द्याम् । बृ॒हत्ऽभिः॑ । अ॒र्कैः ॥व्यन्तु । इत् । नु । येषु । मन्दसानः । तृपत् । सोमम् । पाहि । द्रह्यत् । इन्द्र । अस्मान् । सु । पृत्सु । आ । तरुत्र । अवर्धयः । द्याम् । बृहत्भिः । अर्कैः ॥vyantu | it | nu | yeṣu | mandasānaḥ | tṛpat | somam | pāhi | drahyat | indra | asmān | su | pṛt-su | ā | tarutra | avardhayaḥ | dyām | bṛhat-bhiḥ | arkaiḥ

व्यन्तुlet them strive/press on (towards)
व्यन्तु:
Kartā
TypeVerb
Rootव्यन् (धातु; √van/√vī?—वेद. ‘व्यन्’ = ‘व्यन्ति’ प्रकारः) अथवा √वन् ‘कामय/प्राप्तौ’ (वेद. प्रयोगः)
इन्नुindeed now / just now
इन्नु:
TypeIndeclinable
Rootइद्/इन् (निपातः) + नु (निपातः)
येषुin/among whom
येषु:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्दसानःbeing exhilarated/joyful
मन्दसानः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeParticiple (Adjective)
Rootमन्द् (धातु) → मन्दस (भाव/उत्साह) ; कृदन्त-प्रातिपदिक ‘मन्दसान’
तृपत्satiating / being satisfied
तृपत्:
Kartā (विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√तृप् (तृप्तौ)
सोमम्Soma (the pressed drink)
सोमम्:
Karma
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पाहिdrink / protect
पाहि:
(मुख्यक्रिया) —
TypeVerb
Root√पा (पाने/रक्षणे)
द्रह्यदिO hostile-smiting / foe-subduing
द्रह्यदि:
TypeAdjective
Rootद्रह्यद् (वेद. विशेषण-प्रातिपदिक; ‘द्रुह्/द्रह्’ द्रोहे/हिंसायाम् से सम्बन्धित)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sampradāna (आह्वान/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सुwell / strongly
सु:
TypeIndeclinable
Rootसु (उपसर्ग/निपातः)
पृत्सुin battles
पृत्सु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपृत्/पृत्स् (प्रातिपदिक; ‘battle/contest’)
towards / unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
तरुत्राas a saviour / for overcoming
तरुत्रा:
TypeIndeclinable (adverbial) / Noun-form
Rootतरुत्र (प्रातिपदिक; वेद. ‘help/overcoming, saving’)
अवर्धयःyou increased / made grow
अवर्धयः:
(मुख्यक्रिया) —
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने) + अव (उपसर्ग)
द्याम्the heaven/sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
बृहद्भिःwith great (ones)
बृहद्भिः:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
अर्कैःwith hymns/songs of praise
अर्कैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक; ‘hymn/praise, song’)