HomeRig VedaMandala 10Sukta 99Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.99

Devata: Indra (probable), with allied divine powers (sanīḷa)

स हि द्युता विद्युता वेति साम पृथुं योनिमसुरत्वा ससाद । स सनीळेभिः प्रसहानो अस्य भ्रातुर्न ऋते सप्तथस्य मायाः ॥

स हि द्यु॒ता वि॒द्युता॒ वेति॒ साम॑ पृ॒थुं योनि॑मसुर॒त्वा स॑साद । स सनी॑ळेभिः प्रसहा॒नो अ॑स्य॒ भ्रातु॒र्न ऋ॒ते स॒प्तथ॑स्य मा॒याः ॥

sá hí dyutā́ viddhyutā́ veti sā́ma pṛthúṃ yónim asuratvā́ sasāda | sá sanī́ḷebhiḥ prasahā́nó asya bhrā́tur ná ṛté saptáthasya māyā́ḥ ||

For he moves with shining and with flashing, he comes with the chant; by his lordly power he has taken his seat in the wide womb. With his comrades of one nest he prevails; not without the magic workings of the seventh-born brother.

सः । हि । द्यु॒ता । वि॒ऽद्युता॑ । वेति॑ । साम॑ । पृ॒थुम् । योनि॑म् । अ॒सु॒र॒ऽत्वा । स॒सा॒द॒ । सः । सऽनी॑ळेभिः । प्र॒ऽस॒हा॒नः । अ॒स्य॒ । भ्रातुः॑ । न । ऋ॒ते । स॒प्तथ॑स्य । मा॒याः ॥सः । हि । द्युता । विद्युता । वेति । साम । पृथुम् । योनिम् । असुरत्वा । ससाद । सः । सनीळेभिः । प्रसहानः । अस्य । भ्रातुः । न । ऋते । सप्तथस्य । मायाः ॥saḥ | hi | dyutā | vi-dyutā | veti | sāma | pṛthum | yonim | asura-tvā | sasāda | saḥ | sa-nīḷebhiḥ | pra-sahānaḥ | asya | bhrātuḥ | na | ṛte | saptathasya | māyāḥ

सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
द्युताः(with) lights/splendours
द्युताः:
करण (साधन-भावे) / सहचर्य
TypeNoun
Rootद्युत् (प्रातिपदिक; ‘splendour/light’)
विद्युताः(with) lightnings
विद्युताः:
करण (साधन-भावे) / सहचर्य
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक; ‘lightning’)
वेतिgoes/pursues
वेति:
TypeVerb
Root√वे (वेञ् गतौ/वयने; ‘to go, pursue’)
सामthe sāman-chant
साम:
कर्म
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक; ‘Sāman-chant’)
पृथुम्broad, wide
पृथुम्:
कर्म (योनि-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपृथु (विशेषण-प्रातिपदिक)
योनिम्womb/source/seat
योनिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
असुरत्वाby/with lordly (asura) power
असुरत्वा:
करण
TypeNoun
Rootअसुरत्व (प्रातिपदिक; ‘asura-hood, lordly power’)
ससादsat down upon/attained
ससाद:
TypeVerb
Root√सद् (षदॢँ विशरणगत्यवसादने; ‘to sit down, settle, approach’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सनीळेभिःwith those of the same nest/with his nest-mates
सनीळेभिः:
करण / सहचर्य
TypeAdjective (used substantively) / Noun-compound
Rootसनीळ (प्रातिपदिक; ‘having one nest/seat together’, ‘with common dwelling’)
प्रसहानःoverpowering, prevailing
प्रसहानः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootप्र-√सह् (सहँ बलसहने; ‘to overpower, prevail’) → प्रसहान (वर्तमान-कृदन्त)
अस्यof him/this
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भ्रातुःof (his) brother
भ्रातुः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
like/as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
ऋतेwithout/except
ऋते:
अपादान
TypeIndeclinable
Rootऋते (अव्यय; ‘without, except’) < √ऋ (गतौ) से व्युत्पत्तिः (निरुक्त-परम्परा)
सप्तथस्यof the seven-pathed (one)
सप्तथस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective (genitive) / Noun-compound
Rootसप्तथ (प्रातिपदिक; ‘having seven paths/ways’)
मायाःpowers/arts/stratagems
मायाः:
कर्म (यदि ‘अतिक्रम्य/विना’ इत्यर्थे) / विधेय
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक; ‘power, artifice, wondrous skill’)