Mantra 2
Sukta 10.93
Devata: Viśve Devāḥ (general ‘the gods’)
Chandas: Likely Anuṣṭubh/related short meter for this verse; requires verification by syllable count
Samhita Patha (Devanagari)
यज्ञेयज्ञे स मर्त्यो देवान्त्सपर्यति । यः सुम्नैर्दीर्घश्रुत्तम आविवासत्येनान् ॥
Samhita Patha (IAST)
य॒ज्ञेय॑ज्ञे॒ स मर्त्यो॑ दे॒वान्त्स॑पर्यति । यः सु॒म्नैर्दी॑र्घ॒श्रुत्त॑म आ॒विवा॑सत्येनान् ॥
Transliteration
yajñeyajñe sa martyo devān saparyati | yaḥ sumnair dīrghaśruttama āvivāsaty enān ||
Translation
In sacrifice after sacrifice that mortal truly serves the gods, who—with their graces—becomes most far-hearing and continually makes them present by faithful welcome.
Padapatha (Word Analysis)
य॒ज्ञेऽय॑ज्ञे । सः । मर्त्यः॑ । दे॒वान् । स॒प॒र्य॒ति॒ । यः । सु॒म्नैः । दी॒र्घ॒श्रुत्ऽत॑मः । आ॒ऽविवा॑साति । ए॒ना॒न् ॥यज्ञेयज्ञे । सः । मर्त्यः । देवान् । सपर्यति । यः । सुम्नैः । दीर्घश्रुत्तमः । आविवासाति । एनान् ॥yajñe--yajñe | saḥ | martyaḥ | devān | saparyati | yaḥ | sumnaiḥ | dīrghaśrut-tamaḥ | āvivāsāti | enān
Word by Word
यज्ञेin the sacrifice
यज्ञे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) < √यज्
यज्ञेin (each) sacrifice
यज्ञे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) < √यज्
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मर्त्यःmortal (man)
मर्त्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
सपर्यतिworships, serves
सपर्यति:
क्रिया
TypeVerb
Root√सपर्य् (सपर्यति) / √सप्+अर्य (वेद.)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुम्नैःwith favors, with benevolences
सुम्नैः:
करण
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
दीर्घश्रुत्तमःmost long-renowned / most widely famed
दीर्घश्रुत्तमः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootदीर्घश्रुत्तम (प्रातिपदिक; दीर्घ-श्रुत्-तम)
आविवासत्has reverenced, has served (with homage)
आविवासत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√वास् (वस्) with आ-; desiderative/intensive stem विवास- (वेद.)
एनान्these (them)
एनान्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम; एना- रूप, वेद.)