HomeRig VedaMandala 10Sukta 93Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.93

Devata: Dyāvāpṛthivī (Heaven and Earth)
Chandas: Gāyatrī/Anuṣṭubh not applicable; likely Triṣṭubh/related (needs verification for 10.93.1 specifically)

महि द्यावापृथिवी भूतमुर्वी नारी यह्वी न रोदसी सदं नः । तेभिर्नः पातं सह्यस एभिर्नः पातं शूषणि ॥

महि॑ द्यावापृथिवी भूतमु॒र्वी नारी॑ य॒ह्वी न रोद॑सी॒ सदं॑ नः । तेभि॑र्नः पातं॒ सह्य॑स ए॒भिर्न॑: पातं शू॒षणि॑ ॥

mahi dyāvāpṛthivī bhūtam urvī nārī yahvī na rodasī sadam naḥ | tebhiḥ naḥ pātaṃ sahyasa ebhir naḥ pātaṃ śūṣaṇi ||

Great have Heaven and Earth become—wide, motherly, strong—the two worlds for us always. With them protect us from overpowering forces; with them protect us from the assailing violence.

महि॑ । द्या॒वा॒पृ॒थि॒वी॒ इति॑ । भू॒त॒म् । उ॒र्वी इति॑ । नारी॒ इति॑ । य॒ह्वी इति॑ । न । रोद॑सी॒ इति॑ । सद॑म् । नः॒ । तेभिः॑ । नः॒ । पा॒त॒म् । सह्य॑सः । ए॒भिः । नः॒ । पा॒त॒म् । शू॒षणि॑ ॥महि । द्यावापृथिवी इति । भूतम् । उर्वी इति । नारी इति । यह्वी इति । न । रोदसी इति । सदम् । नः । तेभिः । नः । पातम् । सह्यसः । एभिः । नः । पातम् । शूषणि ॥mahi | dyāvāpṛthivī iti | bhūtam | urvī iti | nārī iti | yahvī iti | na | rodasī iti | sadam | naḥ | tebhiḥ | naḥ | pātam | sahyasaḥ | ebhiḥ | naḥ | pātam | śūṣaṇi

महिgreatly, mightily
महि:
विशेषण (प्रमाण/परिमाण-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमहि (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव/क्रियाविशेषण) < PIE *megʰ-
द्यावापृथिवीHeaven-and-Earth
द्यावापृथिवी:
कर्तृ (स्तुति-वाक्ये विषयः) / सम्बोध्य-देवते
TypeNoun
Rootद्यावा-पृथिवी (द्वन्द्व समास; द्यौ/द्याव् + पृथिवी)
भूतम्become, come to be; existent
भूतम्:
विशेषण (द्यावापृथिव्योः)
TypeParticiple
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त, भूत-)
उर्वीbroad, wide
उर्वी:
विशेषण
TypeAdjective
Rootउर्वी (प्रातिपदिक)
नारी(as) two women
नारी:
विशेषण/उपमान
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
यह्वीswift/impetuous, mighty
यह्वी:
विशेषण
TypeAdjective
Rootयह्वी (प्रातिपदिक)
like, as
:
सम्बन्धसूचक (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
रोदसीthe two worlds (heaven & earth)
रोदसी:
उपमान (द्यावापृथिव्योः) / विषयः
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्विवचन-नित्य) < रुद्/रोदस्
सदम्always, continually
सदम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootसदम् (अव्यय) < सद्/सदस्
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम्) / लाभार्थ-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
तेभिःwith/by those
तेभिः:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
नःus
नः:
कर्म (रक्षणस्य) / रक्ष्यः
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पातम्protect (you two)!
पातम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु ‘to protect’)
सह्यसःof greater strength, mightier
सह्यसः:
सम्बन्ध (गुण-सम्बन्धः; ‘of (your) greater might’)
TypeAdjective
Rootसह्यस् (प्रातिपदिक; तुलनात्मक-विशेषण)
एभिःwith/by these
एभिः:
करण
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम)
नःus
नः:
कर्म (रक्षणस्य) / रक्ष्यः
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पातम्protect (you two)!
पातम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु ‘to protect’)
शूषणिin/against violence, in hostile assault
शूषणि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootशूषणि (प्रातिपदिक; ‘violence/hostility’)