HomeRig VedaMandala 10Sukta 92Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 10.92

Devata: Viśve Devāḥ (All-Gods enumeration: Dyāvāpṛthivī, Nārāśaṃsa, Yama, Aditi, Tvaṣṭṛ, Draviṇodā, Ṛbhukṣan, Maruts, Viṣṇu)
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs verification)

ते हि द्यावापृथिवी भूरिरेतसा नराशंसश्चतुरङ्गो यमोऽदितिः । देवस्त्वष्टा द्रविणोदा ऋभुक्षणः प्र रोदसी मरुतो विष्णुरर्हिरे ॥

ते हि द्यावा॑पृथि॒वी भूरि॑रेतसा॒ नरा॒शंस॒श्चतु॑रङ्गो य॒मोऽदि॑तिः । दे॒वस्त्वष्टा॑ द्रविणो॒दा ऋ॑भु॒क्षण॒: प्र रो॑द॒सी म॒रुतो॒ विष्णु॑रर्हिरे ॥

te hi dyāvāpṛthivī bhūri-retasā narāśaṃsaś catur-aṅgo yamo 'ditiḥ | devas tvaṣṭā draviṇodā ṛbhukṣaṇaḥ pra rodasī maruto viṣṇur arhire ||

They indeed—Heaven and Earth rich in creative seed—Nārāśaṃsa, the four-limbed power, Yama and Aditi; Tvaṣṭṛ the divine shaper, the giver of plenitude, Ṛbhukṣan; and the Maruts, and Viṣṇu—have all earned and upheld the wide worlds for the advancing soul.

ते । हि । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । भूरि॑ऽरेतसा । नरा॒शंसः॑ । चतुः॑ऽअङ्गः । य॒मः । अदि॑तिः । दे॒वः । त्वष्टा॑ । द्र॒वि॒णः॒ऽदाः । ऋ॒भु॒क्षणः॑ । प्र । रो॒द॒सी इति॑ । म॒रुतः॑ । विष्णुः॑ । अ॒र्हि॒रे॒ ॥ते । हि । द्यावापृथिवी इति । भूरिरेतसा । नराशंसः । चतुःअङ्गः । यमः । अदितिः । देवः । त्वष्टा । द्रविणःदाः । ऋभुक्षणः । प्र । रोदसी इति । मरुतः । विष्णुः । अर्हिरे ॥te | hi | dyāvāpṛthivī iti | bhūri-retasā | narāśaṃsaḥ | catuḥ-aṅgaḥ | yamaḥ | aditiḥ | devaḥ | tvaṣṭā | draviṇaḥ-dāḥ | ṛbhukṣaṇaḥ | pra | rodasī iti | marutaḥ | viṣṇuḥ | arhire

तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
द्यावापृथिवीHeaven-and-Earth
द्यावापृथिवी:
Kartā
TypeNoun (dual compound)
Rootद्यावापृथिवी (समाहार-द्वन्द्वः: द्यौ + पृथिवी)
भूरिmuch, abundant
भूरि:
TypeAdjective/Indeclinable (quantifier)
Rootभूरि (प्रातिपदिक)
रेतसाwith seed/seminal power
रेतसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
नराशंसःNarāśaṃsa (the praise of men / a deity)
नराशंसः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootनराशंस (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
चतुरङ्गःfour-limbed / fourfold
चतुरङ्गः:
Kartā
TypeAdjective
Rootचतुरङ्ग (प्रातिपदिक)
यमःYama
यमः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootयम (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootअदिति (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
त्वष्टाTvaṣṭṛ
त्वष्टा:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
द्रविणोदाःwealth-giver
द्रविणोदाः:
Kartā
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootद्रविणोद (प्रातिपदिक; बहुव्रीहिः/उपपद-समासः: द्रविण + दा)
ऋभुक्षणःR̥bhukṣan
ऋभुक्षणः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootऋभुक्षण (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma
TypeNoun (dual)
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्वन्द्व-युग्म ‘द्यौः-पृथिवी’)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootमरुत् (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Kartā
TypeNoun (proper)
Rootविष्णु (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
अर्हिरेthey have deserved / were worthy
अर्हिरे:
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)