HomeRig VedaMandala 10Sukta 84Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.84

Rishi: Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain)
Devata: Manyu
Chandas: Triṣṭubh (probable)

सहस्व मन्यो अभिमातिमस्मे रुजन्मृणन्प्रमृणन्प्रेहि शत्रून् । उग्रं ते पाजो नन्वा रुरुध्रे वशी वशं नयस एकज त्वम् ॥

सह॑स्व मन्यो अ॒भिमा॑तिम॒स्मे रु॒जन्मृ॒णन्प्र॑मृ॒णन्प्रेहि॒ शत्रू॑न् । उ॒ग्रं ते॒ पाजो॑ न॒न्वा रु॑रुध्रे व॒शी वशं॑ नयस एकज॒ त्वम् ॥

sáhasva manyo abhimā́tim asmē rújan mṛṇán pramṛṇán préhi śatrū́n | ugráṃ te pā́jo nanv ā́ rurudhre vaśī́ váśaṃ nayase ekajá tvám ||

Prevail, O Manyu, over the hostile assault against us—breaking, crushing, utterly crushing, go forth against the adversaries. Your fierce energy is held back no longer; masterful, you lead all into your mastery, you who are born of the One.

सह॑स्व । म॒न्यो॒ इति॑ । अ॒भिऽमा॑तिम् । अ॒स्मे इति॑ । रु॒जन् । मृ॒णन् । प्र॒ऽमृ॒णन् । प्र । इ॒हि॒ । शत्रू॑न् । उ॒ग्रम् । ते॒ । पाजः॑ । न॒नु । आ । रु॒रु॒ध्रे॒ । व॒शी । वश॑म् । न॒य॒से॒ । ए॒क॒ऽज॒ । त्वम् ॥सहस्व । मन्यो इति । अभिमातिम् । अस्मे इति । रुजन् । मृणन् । प्रमृणन् । प्र । इहि । शत्रून् । उग्रम् । ते । पाजः । ननु । आ । रुरुध्रे । वशी । वशम् । नयसे । एकज । त्वम् ॥sahasva | manyo iti | abhi-mātim | asme iti | rujan | mṛṇan | pra-mṛṇan | pra | ihi | śatrūn | ugram | te | pājaḥ | nanu | ā | rurudhre | vaśī | vaśam | nayase | eka-ja | tvam

सहस्वoverpower!, be victorious!
सहस्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootसह् (धातु)
मन्योO Wrath (personified)
मन्यो:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootमन्यु- (प्रातिपदिक)
अभिमातिम्hostile assault, enmity
अभिमातिम्:
कर्म (सहस्व इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअभिमाति- (प्रातिपदिक)
अस्मेfor us / among us
अस्मे:
सम्प्रदान/अधिकरण (येषां प्रति/येषु)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
रुजन्breaking
रुजन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb
Rootरुज् (धातु)
मृणन्crushing
मृणन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb
Rootमृण्/मृड् (धातु; ‘to crush, destroy’)
प्रमृणन्utterly crushing
प्रमृणन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb
Rootप्र + मृण् (धातु)
प्रेहिgo forth! advance!
प्रेहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootप्र + इ (धातु)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म (प्रेहि इत्यस्य—‘against’)
TypeNoun
Rootशत्रु- (प्रातिपदिक)
उग्रम्fierce, formidable
उग्रम्:
कर्म/विशेष्य-विशेषण (पाजः इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootउग्र- (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
पाजःmight, power, strength
पाजः:
कर्ता (रुरुध्रे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपाजस्- (प्रातिपदिक)
नन्वाindeed, surely
नन्वा:
(निपात) —
TypeIndeclinable
Rootननु (अव्यय) + वा (अव्यय)
रुरुध्रेhas held back / has restrained
रुरुध्रे:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootरुध् (धातु)
वशीmasterful, controlling
वशी:
कर्ता-विशेषण (त्वम् इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootवशिन्- (प्रातिपदिक)
वशम्control, dominion
वशम्:
कर्म (नयसि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवश- (प्रातिपदिक)
नयसिyou lead, you bring
नयसि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootनी (धातु)
एकजsingle-born / uniquely born (alone-born)
एकज:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootएकज- (प्रातिपदिक; ‘एक’ + ‘ज’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootयुष्मद्/त्वद् (सर्वनाम)