HomeRig VedaMandala 10Sukta 84Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.84

Rishi: Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain)
Devata: Manyu (Agni-like; also tactical leader)
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अग्निरिव मन्यो त्विषितः सहस्व सेनानीर्नः सहुरे हूत एधि । हत्वाय शत्रून्वि भजस्व वेद ओजो मिमानो वि मृधो नुदस्व ॥

अ॒ग्निरि॑व मन्यो त्विषि॒तः स॑हस्व सेना॒नीर्न॑: सहुरे हू॒त ए॑धि । ह॒त्वाय॒ शत्रू॒न्वि भ॑जस्व॒ वेद॒ ओजो॒ मिमा॑नो॒ वि मृधो॑ नुदस्व ॥

agnír iva manyo tviṣitáḥ sahasva senānī́r naḥ sahure hūtá édhi | hatvā́ya śatrū́n ví bhajasva véda ójo mimā́no ví mṛ́dho nudasva ||

Like Agni, O Manyu, blaze and prevail; be our battle-leader, O irresistible one, when invoked. For the slaying of the adversaries, separate them and discern; measuring out force, drive away the assaults.

अ॒ग्निःऽइ॑व । म॒न्यो॒ इति॑ । त्वि॒षि॒तः । स॒ह॒स्व॒ । से॒ना॒ऽनीः । नः॒ । स॒हु॒रे॒ । हू॒तः । ए॒धि॒ । ह॒त्वाय॑ । शत्रू॑न् । वि । भ॒ज॒स्व॒ । वेदः॑ । ओजः॑ । मिमा॑नः । वि । मृधः॑ । नु॒द॒स्व॒ ॥अग्निःइव । मन्यो इति । त्विषितः । सहस्व । सेनानीः । नः । सहुरे । हूतः । एधि । हत्वाय । शत्रून् । वि । भजस्व । वेदः । ओजः । मिमानः । वि । मृधः । नुदस्व ॥agniḥ-iva | manyo iti | tviṣitaḥ | sahasva | senānīḥ | naḥ | sahure | hūtaḥ | edhi | hatvāya | śatrūn | vi | bhajasva | vedaḥ | ojaḥ | mimānaḥ | vi | mṛdhaḥ | nudasva

अग्निःAgni (as a comparison)
अग्निः:
उपमान (इव-सम्बन्धे)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
सम्बन्ध/उपमान-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
मन्यःO Manyu (Wrath/War-spirit)
मन्यः:
कर्तृ (सम्बोधनार्थे देवता)
TypeNoun
Rootमन्यु- (प्रातिपदिक)
त्विषितःkindled, blazing
त्विषितः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootत्विष् (धातु) → त्विषित- (कृदन्त, भूतकृदन्त/निष्ठा)
सहस्वbe strong; prevail
सहस्व:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootसह् (धातु)
सेनानीःleader of the host
सेनानीः:
कर्तृ (मन्योः विशेषण/अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootसेनानी- (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/स्वाम्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सहुरेto/for the conqueror (the enduring one)
सहुरे:
सम्प्रदान/सम्बोधन-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसह् (धातु) → सहुरि-/सहुर- (प्रातिपदिक, ‘सहने/विजये’ अर्थे; RV-विशेष)
हूतःinvoked, called
हूतः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootहू (धातु) → हूत- (कृदन्त, निष्ठा/क्त)
एधिkindle up; grow strong
एधि:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootइध् (धातु)
हत्वायhaving slain / in order to slay
हत्वाय:
क्रियाविशेषण (पूर्वकर्म/उद्देश्य)
TypeVerbal indeclinable (gerund) / Kṛdanta
Rootहन् (धातु) → हत्वा (क्त्वा) + -य (वैदिक विस्तार/प्रयोग)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु- (प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
भजस्वapportion, distribute
भजस्व:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
वेदknows
वेद:
क्रिया (वाक्ये विधेय)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
ओजःstrength, might
ओजः:
कर्म
TypeNoun
Rootओजस्- (प्रातिपदिक)
मिमानःmeasuring out, dispensing
मिमानः:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjectival) / Verb-derived
Rootमा (धातु ‘माने/मिमीत’ = measure, mete out) → मिमान- (वर्तमान कृदन्त/शतृ)
विapart, away
वि:
क्रियाविशेषण (उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
मृधःhostilities, assaults
मृधः:
कर्म
TypeNoun
Rootमृध्/मृध- (प्रातिपदिक; ‘संघर्ष/वैर’)
नुदस्वthrust away, drive off
नुदस्व:
क्रिया (आज्ञा)
TypeVerb
Rootनुद् (धातु)