HomeRig VedaMandala 10Sukta 84Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.84

Rishi: Manyu-cycle voice (traditional attribution uncertain)
Devata: Manyu with Marut/Agni associations
Chandas: Triṣṭubh (probable)

त्वया मन्यो सरथमारुजन्तो हर्षमाणासो धृषिता मरुत्वः । तिग्मेषव आयुधा संशिशाना अभि प्र यन्तु नरो अग्निरूपाः ॥

त्वया॑ मन्यो स॒रथ॑मारु॒जन्तो॒ हर्ष॑माणासो धृषि॒ता म॑रुत्वः । ति॒ग्मेष॑व॒ आयु॑धा सं॒शिशा॑ना अ॒भि प्र य॑न्तु॒ नरो॑ अ॒ग्निरू॑पाः ॥

tváyā manyo sarátham ārujántaḥ hárṣamāṇāso dhṛṣitā́ marútvaḥ | tigméṣava ā́yudhā saṃśíśānā abhí prá yántu náro agnírūpāḥ ||

With you, O Manyu, yoked to one chariot, rejoicing and daring, the Marut-like powers sharpen their keen weapons; may these fiery-formed heroes advance against the obstruction.

त्वया॑ । म॒न्यो॒ इति॑ । स॒ऽरथ॑म् । आ॒ऽरु॒जन्तः॑ । हर्ष॑मानासः । धृ॒षि॒ताः । म॒रु॒त्वः॒ । ति॒ग्मऽइ॑षवः । आयु॑धा । स॒म्ऽशिशा॑नाः । अ॒भि । प्र । य॒न्तु॒ । नरः॑ । अ॒ग्निऽरू॑पाः ॥त्वया । मन्यो इति । सरथम् । आरुजन्तः । हर्षमानासः । धृषिताः । मरुत्वः । तिग्मइषवः । आयुधा । सम्शिशानाः । अभि । प्र । यन्तु । नरः । अग्निरूपाः ॥tvayā | manyo iti | sa-ratham | ārujantaḥ | harṣamānāsaḥ | dhṛṣitāḥ | marutvaḥ | tigma-iṣavaḥ | āyudhā | sam-śiśānāḥ | abhi | pra | yantu | naraḥ | agni-rūpāḥ

त्वयाby you / with you
त्वया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्योO Manyu (Wrath/Indignant Might)
मन्यो:
Sambodhana
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
सरथम्with chariots / chariot-borne (in a chariot-array)
सरथम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस-रथ (प्रातिपदिक)
आरुजन्तःbreaking forth / rushing, shattering
आरुजन्तः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootरुज् (धातु) + आ- (उपसर्ग)
हर्षमाणासःrejoicing, exulting
हर्षमाणासः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootहृष् (धातु) → हर्ष (धातु-आधारित)
धृषिताःbold, daring
धृषिताः:
Kartā
TypeAdjective
Rootधृष् (धातु) → धृषित (कृदन्त/विशेषण-प्रातिपदिक)
मरुत्वःMarut-like / accompanied by the Maruts
मरुत्वः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमरुत् (प्रातिपदिक) + वत् (मतुप्-प्रत्ययार्थः)
तिग्मेषवःhaving sharp arrows / sharp-arrowed
तिग्मेषवः:
Kartā
TypeNoun/Adjective (compound)
Rootतिग्म (प्रातिपदिक) + इषु (प्रातिपदिक)
आयुधाweapons
आयुधा:
Karma
TypeNoun
Rootआयुध (प्रातिपदिक)
संशिशानाःsharpening (for themselves), whetting
संशिशानाः:
Kartā
TypeVerb (participle)
Rootशा (धातु ‘to sharpen’) + सं- (उपसर्ग)
अभिtowards, against
अभि:
Upasarga
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
Upasarga
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
यन्तुlet them go / let them advance
यन्तु:
Kriyā
TypeVerb
Rootया (धातु ‘to go’)
नरःmen, heroes
नरः:
Kartā
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
अग्निरूपाःhaving Agni’s form / fire-formed
अग्निरूपाः:
Kartā
TypeAdjective (compound)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)