HomeRig VedaMandala 10Sukta 81Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.81

Rishi: Viśvakarman hymn tradition (to be confirmed).
Devata: Viśvakarman
Chandas: Trishtubh (likely; needs verification)

विश्वकर्मन्हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व पृथिवीमुत द्याम् । मुह्यन्त्वन्ये अभितो जनास इहास्माकं मघवा सूरिरस्तु ॥

विश्व॑कर्मन्ह॒विषा॑ वावृधा॒नः स्व॒यं य॑जस्व पृथि॒वीमु॒त द्याम् । मुह्य॑न्त्व॒न्ये अ॒भितो॒ जना॑स इ॒हास्माकं॑ म॒घवा॑ सू॒रिर॑स्तु ॥

viśva-karman havíṣā vāvṛdhānáḥ svayáṃ yajasva pṛthivī́m utá dyā́m | múhyantv anyé abhíto jánāsa ihā́smā́kaṃ maghávā sūrír astu ||

O Viśvakarman, growing by the offering, do thou thyself sacrifice Heaven and Earth. Let other men around wander in confusion; here let our giver of plenitude, our illumined leader (sūri), be established.

विश्व॑ऽकर्मन् । ह॒विषा॑ । व॒वृ॒धा॒नः । स्व॒यम् । य॒ज॒स्व॒ । पृ॒थि॒वीम् । उ॒त । द्याम् । मुह्य॑न्तु । अ॒न्ये । अ॒भितः॑ । जना॑सः । इ॒ह । अ॒स्माक॑म् । म॒घऽवा॑ । सू॒रिः । अ॒स्तु॒ ॥विश्वकर्मन् । हविषा । ववृधानः । स्वयम् । यजस्व । पृथिवीम् । उत । द्याम् । मुह्यन्तु । अन्ये । अभितः । जनासः । इह । अस्माकम् । मघवा । सूरिः । अस्तु ॥viśva-karman | haviṣā | vavṛdhānaḥ | svayam | yajasva | pṛthivīm | uta | dyām | muhyantu | anye | abhitaḥ | janāsaḥ | iha | asmākam | magha-vā | sūriḥ | astu

विश्वकर्मन्O Viśvakarman (All-maker)
विश्वकर्मन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootविश्वकर्मन् (प्रातिपदिक; विश्व- + कर्मन्)
हविषाwith the oblation
हविषा:
करण
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
वावृधानःgrowing/being strengthened
वावृधानः:
कर्तृ (विशेषणम्) / कर्ता-सम्बन्धी
TypeParticiple
Root√वृध् (वर्धने) → वावृधान (कृदन्त, परस्मैपद-परम्परा)
स्वयम्yourself
स्वयम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
यजस्वworship/sacrifice
यजस्व:
क्रिया (आह्वान/विधि)
TypeVerb
Root√यज् (देवपूजासंगतिकरणदानेषु)
पृथिवीम्the Earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
उतand/also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
द्याम्the Heaven/sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
मुह्यन्तुlet (them) be bewildered
मुह्यन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√मुह् (मोहने)
अन्येothers
अन्ये:
कर्ता
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
अभितःaround, on all sides
अभितः:
देश/परितः-क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअभितः (अव्यय)
जनासःpeople
जनासः:
कर्ता (अन्ये जनासः) / अपादान-सम्बन्धः न
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक; वैदिक बहुवचन ‘जनासः’)
इहhere
इह:
अधिकरण (देश)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
अस्माकम्of us/our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
मघवाthe bountiful one (patron)
मघवा:
कर्ता/विधेय-विशेष्य
TypeNoun/Adjective
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; ‘bountiful’)
सूरिःpatron, generous giver
सूरिः:
विधेय (predicate nominative)
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
अस्तुlet (him) be / may (he) be
अस्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√अस् (भुवि)