HomeRig VedaMandala 10Sukta 78Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.78

Devata: Maruts (hymn-level)
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī uncertain without full scan

ग्रावाणो न सूरयः सिन्धुमातर आदर्दिरासो अद्रयो न विश्वहा । शिशूला न क्रीळयः सुमातरो महाग्रामो न यामन्नुत त्विषा ॥

ग्रावा॑णो॒ न सू॒रय॒: सिन्धु॑मातर आदर्दि॒रासो॒ अद्र॑यो॒ न वि॒श्वहा॑ । शि॒शूला॒ न क्री॒ळय॑: सुमा॒तरो॑ महाग्रा॒मो न याम॑न्नु॒त त्वि॒षा ॥

grā́vāṇo na sū́rayaḥ síndhu-mātara ādardirā́so ádrayo na viśváhā | śiśū́lā na krīḷáyaḥ su-mā́taro mahā-grā́mo na yā́mann uta tvíṣā ||

Like pressing-stones they are the strong ones, born of the rivers, ever thundering like rocks; like playful children of a good mother, like a great host in its march they move, and also in their blaze of force.

ग्रावा॑णः । न । सू॒रयः॑ । सिन्धु॑ऽमातरः । आ॒ऽद॒र्दि॒रासः॑ । अद्र॑यः । न । वि॒श्वहा॑ । शि॒शूलाः॑ । न । क्री॒ळयः॑ । सु॒ऽमा॒तरः॑ । म॒हा॒ऽग्रा॒मः । न । याम॑न् । उ॒त । त्वि॒षा ॥ग्रावाणः । न । सूरयः । सिन्धुमातरः । आदर्दिरासः । अद्रयः । न । विश्वहा । शिशूलाः । न । क्रीळयः । सुमातरः । महाग्रामः । न । यामन् । उत । त्विषा ॥grāvāṇaḥ | na | sūrayaḥ | sindhu-mātaraḥ | ādardirāsaḥ | adrayaḥ | na | viśvahā | śiśūlāḥ | na | krīḷayaḥ | su-mātaraḥ | mahāgrāmaḥ | na | yāman | uta | tv iṣā

ग्रावाणःpressing-stones
ग्रावाणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootग्रावन् (प्रातिपदिक) < PIE *gʷerh₃-?; Vedic: ‘pressing-stone’
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सूरयःpatrons, nobles
सूरयः:
कर्तृ (उपमान) / विशेष्य-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
सिन्धुमातरःhaving the Sindhu as mother / Sindhu-born
सिन्धुमातरः:
कर्तृ (विशेषण) / संबोधन-भाव
TypeNoun/Adjective
Rootसिन्धु-मातृ (समास: षष्ठी/बहुव्रीहि-प्राय)
towards, forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
दर्दिरासःthe impetuous/rushing ones
दर्दिरासः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective (used substantively)
Rootदर्दिर (प्रातिपदिक; ‘swift/impetuous, rushing’; RV-विशेष)
अद्रयःstones, rocks (pressing-stones)
अद्रयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
विश्वहाalways, at all times
विश्वहा:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootविश्वहा (अव्यय; विश्व + हा ‘always’)
शिशूलाःchildlike, young
शिशूलाः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशिशूल (प्रातिपदिक; ‘childlike/young’)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
क्रीळयःplayers, sporting ones
क्रीळयः:
कर्तृ
TypeAdjective (agentive, used substantively)
Rootक्रीळि/क्रीड् (धातु: क्रीड् ‘to play’) → क्रीळय (नाम/विशेषण-प्रातिपदिक; RV-रूप)
सुमातरःwell-mothered / having good mothers
सुमातरः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun/Adjective
Rootसु-मातृ (समास: बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्राय ‘good mothers’)
महाग्रामःa great troop/host
महाग्रामः:
कर्तृ (उपमान)
TypeNoun
Rootमहा-ग्राम (समास: कर्मधारय)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यामन्in the course/march
यामन्:
अधिकरण (स्थान/अवसर)
TypeNoun
Rootयामन् (प्रातिपदिक; ‘course, going, march’)
उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
त्विषाwith brilliance, by splendour
त्विषा:
करण
TypeNoun
Rootत्विष् (प्रातिपदिक; ‘splendour, flashing power’)