HomeRig VedaMandala 10Sukta 78Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.78

Devata: Maruts (hymn-level) with Angiras imagery as illumination lineage
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī uncertain without full scan

अश्वासो न ये ज्येष्ठास आशवो दिधिषवो न रथ्यः सुदानवः । आपो न निम्नैरुदभिर्जिगत्नवो विश्वरूपा अङ्गिरसो न सामभिः ॥

अश्वा॑सो॒ न ये ज्येष्ठा॑स आ॒शवो॑ दिधि॒षवो॒ न र॒थ्य॑: सु॒दान॑वः । आपो॒ न नि॒म्नैरु॒दभि॑र्जिग॒त्नवो॑ वि॒श्वरू॑पा॒ अङ्गि॑रसो॒ न साम॑भिः ॥

aśvā́so na yé jyéṣṭhāsa āśávo didhiṣávo na rathyàḥ su-dā́naváḥ | ā́po na nimnáir udábhír jigatnávो viśvá-rūpā aṅgíraso na sā́ma-bhiḥ ||

Like foremost horses they are swift; like chariot-fighters they desire to win and they give richly. Like waters by their slopes and streams they rush onward; manifold in form, like the Angirases with their chants they bring the harmonies of light.

अश्वा॑सः । न । ये । ज्येष्ठा॑सः । आ॒शवः॑ । दि॒धि॒षवः॑ । न । र॒थ्यः॑ । सु॒ऽदान॑वः । आपः॑ । न । नि॒म्नैः । उ॒दऽभिः॑ । जि॒ग॒त्नवः॑ । वि॒श्वऽरू॑पाः । अङ्गि॑रसः । न । साम॑ऽभिः ॥अश्वासः । न । ये । ज्येष्ठासः । आशवः । दिधिषवः । न । रथ्यः । सुदानवः । आपः । न । निम्नैः । उदभिः । जिगत्नवः । विश्वरूपाः । अङ्गिरसः । न । सामभिः ॥aśvāsaḥ | na | ye | jyeṣṭhāsaḥ | āśavaḥ | didhiṣavaḥ | na | rathyaḥ | su-dānavaḥ | āpaḥ | na | nimnaiḥ | uda-bhiḥ | jigatnavaḥ | viśva-rūpāḥ | aṅgirasaḥ | na | sāma-bhiḥ

अश्वासःhorses
अश्वासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
येwho, which
ये:
कर्तृ (सम्बन्धक)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्येष्ठासःeldest, foremost
ज्येष्ठासः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (विशेषण-प्रातिपदिक)
आशवःswift
आशवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootआशु/आशव (विशेषण-प्रातिपदिक)
दिधिषवःeager/intent (to set/hold; striving)
दिधिषवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootदिधिषु (इच्छार्थक-विशेषण; √धा/√धि-सम्बद्ध, ‘स्थापयितुम्/धर्तुम् इच्छन्ति’ इति भावः)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
रथ्याःfit for the chariot, chariot-going
रथ्याः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootरथ्य (विशेषण-प्रातिपदिक; रथ-सम्बद्ध)
सुदानवःbountiful, good-giving
सुदानवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-दानु/दानव (विशेषण-प्रातिपदिक; ‘सु’ उपसर्ग + दानु/दान ‘देय/दानशील’)
आपःwaters
आपः:
कर्तृ (उपमान)
TypeNoun
Rootअप् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
निम्नैःwith low places, with depressions (channels)
निम्नैः:
करण
TypeNoun
Rootनिम्न (प्रातिपदिक)
उदभिःwith waters, by waters
उदभिः:
करण
TypeNoun
Rootउदन्/उदक (प्रातिपदिक; ‘waters’)
जिगत्नवःgoing, hastening, moving
जिगत्नवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Root√गम् (धातु; desiderative/iterative-adjectival formation ‘जिगत्नु’)
विश्व-रूपाःof all forms, manifold
विश्व-रूपाः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व + रूप (समास-प्रातिपदिक)
अङ्गिरसःthe Aṅgirases
अङ्गिरसः:
कर्तृ (उपमान)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (ऋषि/गण-नाम प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सामभिःwith sāman-chants, by melodies
सामभिः:
करण
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)