HomeRig VedaMandala 10Sukta 78Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.78

Devata: Maruts (hymn-level); described through Agni/Vāta/Soma analogies
Chandas: Jagatī/Triṣṭubh mixture possible; requires metrical verification

अग्निर्न ये भ्राजसा रुक्मवक्षसो वातासो न स्वयुजः सद्यऊतयः । प्रज्ञातारो न ज्येष्ठाः सुनीतयः सुशर्माणो न सोमा ऋतं यते ॥

अ॒ग्निर्न ये भ्राज॑सा रु॒क्मव॑क्षसो॒ वाता॑सो॒ न स्व॒युज॑: स॒द्यऊ॑तयः । प्र॒ज्ञा॒तारो॒ न ज्येष्ठा॑: सुनी॒तय॑: सु॒शर्मा॑णो॒ न सोमा॑ ऋ॒तं य॒ते ॥

agnír na yé bhrā́jasā rukmá-vakṣaso vātā́so na sva-yújaḥ sadyá-ūtayaḥ | pra-jñātā́ro na jyéṣṭhāḥ su-nītáyaḥ su-śármāṇo na sómā ṛtáṃ yaté ||

Like Agni they blaze with splendour and bear the golden breast; like winds they are self-yoked, swift to help at once. Like elder knowers they lead by a happy guidance; like Soma they are a glad protection, moving in the path of ṛta.

अ॒ग्निः । न । ये । भ्राज॑सा । रु॒क्मऽव॑क्षसः । वाता॑सः । न । स्व॒ऽयुजः॑ । स॒द्यःऽऊ॑तयः । प्र॒ऽज्ञा॒तारः॑ । न । ज्येष्ठाः॑ । सु॒ऽनी॒तयः॑ । सु॒ऽशर्मा॑णः । न । सोमाः॑ । ऋ॒तम् । य॒ते ॥अग्निः । न । ये । भ्राजसा । रुक्मवक्षसः । वातासः । न । स्वयुजः । सद्यःऊतयः । प्रज्ञातारः । न । ज्येष्ठाः । सुनीतयः । सुशर्माणः । न । सोमाः । ऋतम् । यते ॥agniḥ | na | ye | bhrājasā | rukma-vakṣasaḥ | vātāsaḥ | na | sva-yujaḥ | sadyaḥ-ūtayaḥ | pra-jñātāraḥ | na | jyeṣṭhāḥ | su-nītayaḥ | su-śarmāṇaḥ | na | somāḥ | ṛtam | yate

अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
भ्राजसाwith radiance, by brilliance
भ्राजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootभ्राजस्- (प्रातिपदिक; तेजस्)
रुक्मवक्षसःhaving golden breasts/chests
रुक्मवक्षसः:
Kartā
TypeAdjective
Rootरुक्म-वक्षस्- (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
वातासःwinds
वातासः:
Kartā
TypeNoun
Rootवात- (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
स्वयुजःself-yoked, self-harnessed
स्वयुजः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस्व-युज्- (प्रातिपदिक; ‘स्वयं युज्यन्ते’)
सद्यऊतयःhaving immediate help/protection; prompt aids
सद्यऊतयः:
Kartā
TypeNoun/Adjective
Rootसद्यः-ऊति- (समास; ऊति- ‘सहायता/रक्षा’)
प्रज्ञातारःknowers, discerners
प्रज्ञातारः:
Kartā
TypeNoun
Rootप्र-ज्ञा-तृ- (कृदन्त; तृच् प्रत्यय; √ज्ञा ‘जान’)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
ज्येष्ठाःeldest, foremost
ज्येष्ठाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ- (प्रातिपदिक)
सुनीतयःgood guidances/leadings
सुनीतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootसु-नीति- (प्रातिपदिक)
सुशर्माणःof good shelter/protection
सुशर्माणः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-शर्मन्- (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सोमाःSoma-juices (Soma)
सोमाः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
ऋतम्ṛta (truth/cosmic order)
ऋतम्:
Karma
TypeNoun
Rootऋत- (प्रातिपदिक)
यतेstrives, exerts (himself)
यते:
TypeVerb
Root√यत् (यतते) ‘प्रयत्न’