HomeRig VedaMandala 10Sukta 75Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.75

Devata: Sindhu

अभि त्वा सिन्धो शिशुमिन्न मातरो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः । राजेव युध्वा नयसि त्वमित्सिचौ यदासामग्रं प्रवतामिनक्षसि ॥

अ॒भि त्वा॑ सिन्धो॒ शिशु॒मिन्न मा॒तरो॑ वा॒श्रा अ॑र्षन्ति॒ पय॑सेव धे॒नव॑: । राजे॑व॒ युध्वा॑ नयसि॒ त्वमित्सिचौ॒ यदा॑सा॒मग्रं॑ प्र॒वता॒मिन॑क्षसि ॥

abhí tvā síndho śíśum ín na mā́taro vāśrā́ arṣanti páyasā iva dhenávaḥ | rājéva yúdhvā nayasi tvám ít sícaú yád āsā́m ágraṃ prá-vatām inákṣasi ||

Toward thee, O Sindhu, as mothers to a child, the lowing ones stream—like cows with their milk. Like a king with his warriors thou leadest the mingling waters, when thou reachest the foremost of these slopes—taking the front in their descent.

अ॒भि । त्वा॒ । सिन्धो॒ इति॑ । शिशु॑म् । इत् । न । मा॒तरः॑ । वा॒श्राः । अ॒र्ष॒न्ति॒ । पय॑साऽइव । धे॒नवः॑ । राजा॑ऽइव । युध्वा॑ । न॒य॒सि॒ । त्वम् । इत् । सिचौ॑ । यत् । आ॒सा॒म् । अग्र॑म् । प्र॒ऽवता॑म् । इन॑क्षसि ॥अभि । त्वा । सिन्धो इति । शिशुम् । इत् । न । मातरः । वाश्राः । अर्षन्ति । पयसाइव । धेनवः । राजाइव । युध्वा । नयसि । त्वम् । इत् । सिचौ । यत् । आसाम् । अग्रम् । प्रवताम् । इनक्षसि ॥abhi | tvā | sindho iti | śiśum | it | na | mātaraḥ | vāśrāḥ | arṣanti | payasāiva | dhenavaḥ | rājāiva | yudhvā | nayasi | tvam | it | sicau | yat | āsām | agram | pra-vatām | inakṣasi

अभिtowards, unto
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
त्वाyou (acc. sg.)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
सिन्धोO Sindhu (River)
सिन्धो:
TypeNoun
Rootसिन्धु
शिशुम्a child
शिशुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिशु
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
मातरःmothers
मातरः:
Kartā
TypeNoun
Rootमातृ
वाश्राःbellowing (cows), lowing
वाश्राः:
Kartā
TypeAdjective/Noun
Rootवाश्रा
अर्षन्तिthey rush/flow
अर्षन्ति:
TypeVerb
Rootऋष् (अर्ष्) गतौ/स्रवणे
पयसाwith milk
पयसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपयस्
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
धेनवःmilch-cows
धेनवः:
Kartā
TypeNoun
Rootधेनु
राजाa king
राजा:
Kartā (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootराजन्
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
युध्वाhaving fought/battled
युध्वा:
TypeKṛdanta (Gerund/Absolutive)
Rootयुध्
नयसिyou lead/drive
नयसि:
TypeVerb
Rootनी
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
इत्indeed, just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
सिचौO pourer/irrigator (epithet of Sindhu)
सिचौ:
TypeNoun (agent/epithet)
Rootसिच्
यदाwhen
यदा:
TypeIndeclinable
Rootयदा
आसाम्of these (them)
आसाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (एतद्-प्रत्ययान्त सर्वनाम; स्त्री-प्रातिपदिक ‘इमा’)
अग्रम्the front, the foremost part
अग्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्र
प्रवताम्of the slopes/descents (downward courses)
प्रवताम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootप्रवत्
इनक्षसिyou reach/attain
इनक्षसि:
TypeVerb
Rootनक्ष् (नश्) प्राप्तौ/व्याप्तौ