HomeRig VedaMandala 10Sukta 75Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.75

Devata: Sindhu (as mighty power); associated imagery of rain and cloud

दिवि स्वनो यतते भूम्योपर्यनन्तं शुष्ममुदियर्ति भानुना । अभ्रादिव प्र स्तनयन्ति वृष्टयः सिन्धुर्यदेति वृषभो न रोरुवत् ॥

दि॒वि स्व॒नो य॑तते॒ भूम्यो॒पर्य॑न॒न्तं शुष्म॒मुदि॑यर्ति भा॒नुना॑ । अ॒भ्रादि॑व॒ प्र स्त॑नयन्ति वृ॒ष्टय॒: सिन्धु॒र्यदेति॑ वृष॒भो न रोरु॑वत् ॥

diví svanáḥ yatate bhū́myo úpary anantáṃ śúṣmam úd iyarti bhā́nunā | abhrā́d iva prá stanayanti vṛ́ṣṭayaḥ síndhur yád éti vṛṣabhó na rórūvat ||

In heaven the sound strains, and over the earth it rises; with its light it lifts up an endless force. Like from a cloud the rains thunder forth, when Sindhu moves—bellowing like a bull, the great power advancing.

दि॒वि । स्व॒नः । य॒त॒ते॒ । भूम्या॑ । उ॒परि॑ । अ॒न॒न्तम् । शुष्म॑म् । उत् । इ॒य॒र्ति॒ । भा॒नुना॑ । अ॒भ्रात्ऽइ॑व । प्र । स्त॒न॒य॒न्ति॒ । वृ॒ष्टयः॑ । सिन्धुः॑ । यत् । एति॑ । वृ॒ष॒भः । न । रोरु॑वत् ॥दिवि । स्वनः । यतते । भूम्या । उपरि । अनन्तम् । शुष्मम् । उत् । इयर्ति । भानुना । अभ्रात्इव । प्र । स्तनयन्ति । वृष्टयः । सिन्धुः । यत् । एति । वृषभः । न । रोरुवत् ॥divi | svanaḥ | yatate | bhūmyā | upari | anantam | śuṣmam | ut | iyarti | bhānunā | abhrāt-iva | pra | stanayanti | vṛṣṭayaḥ | sindhuḥ | yat | eti | vṛṣabhaḥ | na | roruvat

दिविin heaven/sky
दिवि:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: द्यौ/दिव्)
स्वनःthe sound/roar
स्वनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्वन (प्रातिपदिक)
यततेstrives/extends itself
यतते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootयत् (धातु)
भूम्याःof the earth
भूम्याः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
उपरिabove
उपरि:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootउपरि (अव्यय)
अनन्तम्endless, boundless
अनन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
शुष्मम्force, might
शुष्मम्:
कर्म
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
उद्up, forth
उद्:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउद् (उपसर्ग/अव्यय)
ईयर्तिraises, sets in motion
ईयर्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootईर्/ईरय् (धातु; RV रूप: ईयर्ति)
भानुनाwith (his) radiance/light
भानुना:
करण
TypeNoun
Rootभानु (प्रातिपदिक)
अभ्रात्from the cloud
अभ्रात्:
अपादान
TypeNoun
Rootअभ्र (प्रातिपदिक)
इवas, like
इव:
(उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
प्रforth, strongly
प्र:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
स्तनयन्तिthunder, resound
स्तनयन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तनय् (धातु)
वृष्टयःthe rains/showers
वृष्टयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक)
सिन्धुःthe river Sindhu
सिन्धुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
यदाwhen
यदा:
(काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
एतिgoes, moves
एति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
वृषभःa bull
वृषभः:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
like
:
(उपमान)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
रोरुवत्roars loudly (again and again)
रोरुवत्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootरु (धातु; तीव्र/पुनरुक्त-आवृत्ति: रो-रु-वत्)