HomeRig VedaMandala 10Sukta 71Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.71

Rishi: Bṛhaspati
Devata: Vāc (and the discipline of true speech)
Chandas: Triṣṭubh

उत त्वं सख्ये स्थिरपीतमाहुर्नैनं हिन्वन्त्यपि वाजिनेषु । अधेन्वा चरति माययैष वाचं शुश्रुवाँ अफलामपुष्पाम् ॥

उ॒त त्वं॑ स॒ख्ये स्थि॒रपी॑तमाहु॒र्नैनं॑ हिन्व॒न्त्यपि॒ वाजि॑नेषु । अधे॑न्वा चरति मा॒ययै॒ष वाचं॑ शुश्रु॒वाँ अ॑फ॒लाम॑पु॒ष्पाम् ॥

utá tváṃ sakhyé sthirápītam āhur náinaṃ hinvanty ápi vā́jineṣu | adhénvā carati māyáyā eṣá vā́caṃ śuśruvā́ṃ aphálām ā́puṣpām ||

And you—firmly established in true companionship, they say—none can drive you on, even among the strong. But this one moves with illusion: he has heard the Word, yet it bears no fruit, no blossom.

उ॒त । त्व॒म् । स॒ख्ये । स्थि॒रऽपी॑तम् । आहुः॑ । न । ए॒न॒म् । हि॒न्व॒न्ति॒ । अपि॑ । वाजि॑नेषु । अधे॑न्वा । च॒र॒ति॒ । मा॒यया॑ । ए॒षः । वाच॑म् । शु॒श्रु॒ऽवान् । अ॒फ॒लाम् । आ॒पु॒ष्पाम् ॥उत । त्वम् । सख्ये । स्थिरपीतम् । आहुः । न । एनम् । हिन्वन्ति । अपि । वाजिनेषु । अधेन्वा । चरति । मायया । एषः । वाचम् । शुश्रुवान् । अफलाम् । आपुष्पाम् ॥uta | tvam | sakhye | sthira-pītam | āhuḥ | na | enam | hinvanti | api | vājineṣu | adhenvā | carati | māyayā | eṣaḥ | vācam | śuśru-vān | aphalām | āpuṣpām

उतand; also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
त्वम्you
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
सख्येin friendship
सख्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसख्य (सखि-भाव)
स्थिरsteadfast
स्थिर:
TypeAdjective
Rootस्थिर
पीतम्drunk; imbibed
पीतम्:
Karma
TypeParticiple (Adjective) / Kṛdanta
Rootपा (पिबति) → पीत (कृदन्त)
आहुःthey have said; they call
आहुः:
TypeVerb
Rootअह् (ब्रू-अर्थे) / आह (परस्मै)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निषेध)
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (एनद्-प्रयोगः)
हिन्वन्तिthey impel; they set in motion
हिन्वन्ति:
TypeVerb
Rootहिन्व्
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
वाजिनेṣuamong the prize-winners/strong ones (vājins)
वाजिनेṣu:
Adhikaraṇa
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन्
अधेन्वाwith a barren cow; by a non-milch cow
अधेन्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअधेनु
चरतिhe goes about; he wanders
चरति:
TypeVerb
Rootचर्
माययाby illusion; by artifice
मायया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमाया
एषthis (man)
एष:
Kartā
TypePronoun
Rootएतद्
वाचम्speech
वाचम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाच्
शुश्रुवान्having heard
शुश्रुवान्:
Kartā
TypeParticiple (Perfect active) / Kṛdanta
Rootश्रु → शुश्रुवस् (परफेक्ट कृदन्त)
अफलाम्fruitless
अफलाम्:
TypeAdjective
Rootअ-फल (नञ्-समास)
अपुष्पाम्flowerless
अपुष्पाम्:
TypeAdjective
Rootअ-पुष्प (नञ्-समास)