HomeRig VedaMandala 10Sukta 67Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.67

Rishi: Aṅgirasa/Bṛhaspati cycle (collective agents + Bṛhaspati)
Devata: Bṛhaspati (releaser) and gopati principle (lord of rays)
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

ते सत्येन मनसा गोपतिं गा इयानास इषणयन्त धीभिः । बृहस्पतिर्मिथोअवद्यपेभिरुदुस्रिया असृजत स्वयुग्भिः ॥

ते स॒त्येन॒ मन॑सा॒ गोप॑तिं॒ गा इ॑या॒नास॑ इषणयन्त धी॒भिः । बृह॒स्पति॑र्मि॒थोअ॑वद्यपेभि॒रुदु॒स्रिया॑ असृजत स्व॒युग्भि॑: ॥

te satyéna mánasā gopátiṃ gā́ iyānā́sa iṣaṇayanta dhībhíḥ | bṛ́haspátir mithó-avadyapebhir úd usríyā asṛjata svayúgbhiḥ ||

They, moving with a truth-filled mind toward the Lord of the Rays, urged the Rays onward by their thought-powers. Bṛhaspati, by mutual faultless drinkings/participations, released the shining herds upward with his self-yoked powers.

ते । स॒त्येन॑ । मन॑सा । गोऽप॑तिम् । गाः । इ॒या॒नासः॑ । इ॒ष॒ण॒य॒न्त॒ । धी॒भिः । बृह॒स्पतिः॑ । मि॒थःऽअ॑वद्यपेभिः । उत् । उ॒स्रियाः॑ । अ॒सृ॒ज॒त॒ । स्व॒युक्ऽभिः॑ ॥ते । सत्येन । मनसा । गोपतिम् । गाः । इयानासः । इषणयन्त । धीभिः । बृहस्पतिः । मिथःअवद्यपेभिः । उत् । उस्रियाः । असृजत । स्वयुक्भिः ॥te | satyena | manasā | go--patim | gāḥ | iyānāsaḥ | iṣaṇayanta | dhībhiḥ | bṛhaspatiḥ | mithaḥ-avadyapebhiḥ | ut | usriyāḥ | asṛjata | svayuk-bhiḥ

तेthey
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सत्येनby truth / with truth
सत्येन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
मनसाwith (their) mind
मनसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
गोपतिम्the lord/guardian of cows
गोपतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगोपति (प्रातिपदिक)
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
इयानासःhaving gone/approached
इयानासः:
Kartā
TypeParticiple (Adjective)
Rootया (धातु) → इयान (कृदन्त-प्रातिपदिक, परिपूर्ण/परिप्रसारित भूतकृदन्तः)
इषणयन्तthey impelled / set in motion
इषणयन्त:
Kartā
TypeVerb
Rootइष् (धातु) / इषणय् (णिच्-प्रयोगः, causative)
धीभिःwith insights / prayers
धीभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Kartā
TypeNoun (Proper/Deity)
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
मिथःmutually / apart / in alternation
मिथः:
Adverbial
TypeIndeclinable
Rootमिथस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
अवद्यपेभिःwith reproaches / with blameworthy (words)
अवद्यपेभिः:
Karaṇa
TypeNoun/Adjective
Rootअवद्यप (प्रातिपदिक; RV-विशेषः, ‘निन्द्य/दोषयुक्त’ अथवा ‘अपवाद/अपशब्द’ इत्यर्थे)
उत्up, forth
उत्:
Adverbial
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootउत् (उपसर्ग/अव्यय)
उस्रियाःthe ruddy ones (cows / rays)
उस्रियाः:
Karma
TypeNoun
Rootउस्रिया (प्रातिपदिक; ‘उषस्-सम्बद्धा’, RV में ‘गावः/किरणाः’ इत्यर्थे)
असृजतhe released / let loose
असृजत:
Kartā
TypeVerb
Rootसृज् (धातु)
स्वयुग्भिःwith his own teams/yokes
स्वयुग्भिः:
Karaṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootस्वयुग्भ (प्रातिपदिक; स्व-युग् ‘having one’s own yoke/teams’)