HomeRig VedaMandala 10Sukta 67Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 10.67

Rishi: Aṅgirasa/Brahmaṇaspati cycle
Devata: Brahmaṇaspati (word-lord), allied true companions
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

स ईं सत्येभिः सखिभिः शुचद्भिर्गोधायसं वि धनसैरदर्दः । ब्रह्मणस्पतिर्वृषभिर्वराहैर्घर्मस्वेदेभिर्द्रविणं व्यानट् ॥

स ईं॑ स॒त्येभि॒: सखि॑भिः शु॒चद्भि॒र्गोधा॑यसं॒ वि ध॑न॒सैर॑दर्दः । ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्वृष॑भिर्व॒राहै॑र्घ॒र्मस्वे॑देभि॒र्द्रवि॑णं॒ व्या॑नट् ॥

sa ī́ṃ satyébhiḥ sákhībhiḥ śucádbhir gódhāyasaṃ ví dhana-sáir adardaḥ | bráhmaṇas pátir vṛ́ṣabhir varā́hair gharmá-svedebhir dráviṇaṃ vyā́naṭ ||

He, with true and shining companions, shattered the ‘go-dhāyasa’ hoarder with the breakers of wealth. Brahmaṇaspati, with bullish boars and heat-sweats of ardor, spread out the treasure-plenitude.

सः । ई॒म् । स॒त्येभिः॑ । सखि॑ऽभिः । शु॒चत्ऽभिः॑ । गोऽधा॑यसम् । वि । ध॒न॒ऽसैः । अ॒द॒र्द॒रित्य॑दर्दः । ब्रह्म॑णः । पतिः॑ । वृष॑ऽभिः । व॒राहैः॑ । घ॒र्मऽस्वे॑देभिः । द्रवि॑णम् । वि । आ॒न॒ट् ॥सः । ईम् । सत्येभिः । सखिभिः । शुचत्भिः । गोधायसम् । वि । धनसैः । अदर्दरित्यदर्दः । ब्रह्मणः । पतिः । वृषभिः । वराहैः । घर्मस्वेदेभिः । द्रविणम् । वि । आनट् ॥saḥ | īm | satyebhiḥ | sakhi-bhiḥ | śucat-bhiḥ | go--dhāyasam | vi | dhana-saiḥ | adardar ity adardaḥ | brahmaṇaḥ | patiḥ | vṛṣa-bhiḥ | varāhaiḥ | gharma-svedebhiḥ | draviṇam | vi | ānaṭ

सःhe (that one)
सः:
कर्तृ (ब्रह्मणस्पतिः इत्यस्य अनुवृत्त-कर्तृ-सूचकः) / विषय-निर्देशकः
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ईम्indeed, just
ईम्:
— (निपातः; बल/अन्वय-निर्देशः)
TypeIndeclinable
Rootईम् (निपात/अव्यय)
सत्येभिःwith the true (ones)
सत्येभिः:
करण
TypeAdjective (used substantively)
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
सखिभिःwith (his) friends
सखिभिः:
करण
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
शुचद्भिःwith the shining/pure (ones)
शुचद्भिः:
करण (सखिभिः/सत्येभिः इत्येषां विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootशुच् (धातु) → शुचत् (वर्तमान-कृदन्त, शतृ)
गोधायसम्the ‘cow-guarding’ iron/metal (i.e., a metal stronghold/obstacle; lit. cow-protecting iron)
गोधायसम्:
कर्म
TypeNoun (compound)
Rootगोधा-आयस (समास; प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
— (क्रियाविशेषकः)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
धनसैःwith (his) riches/treasures
धनसैः:
करण
TypeNoun
Rootधनस् (प्रातिपदिक)
अदर्दःhe shattered, he broke
अदर्दः:
क्रिया (कर्तृ: सः/ब्रह्मणस्पतिः)
TypeVerb
Rootदर्द्/दृद् (धातु: ‘to split, shatter’)
ब्रह्मणस्पतिःBrahmaṇaspati (Lord of prayer)
ब्रह्मणस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun (deity name)
Rootब्रह्मणस्-पति (समास; प्रातिपदिक)
वृषभिःwith bulls (i.e., bull-like powers/companions)
वृषभिः:
करण
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
वराहैःwith boars (i.e., boar-like powers/companions)
वराहैः:
करण
TypeNoun
Rootवराह (प्रातिपदिक)
घर्मस्वेदेभिःwith hot-sweats/steaming heats (i.e., with scorching, sweating heat)
घर्मस्वेदेभिः:
करण
TypeNoun (compound)
Rootघर्म-स्वेद (समास; प्रातिपदिक)
द्रविणम्wealth, treasure
द्रविणम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्रविण (प्रातिपदिक)
विforth, widely
वि:
— (क्रियाविशेषकः)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
आनट्he reached/attained (and distributed/extended)
आनट्:
क्रिया (कर्तृ: ब्रह्मणस्पतिः)
TypeVerb
Rootनश् (धातु: ‘to reach, attain’) + आ (उपसर्ग)