HomeRig VedaMandala 10Sukta 67Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.67

Rishi: Aṅgirasa/Ayāsya stream (collective seer-powers named)
Devata: Indra-associated revelation cycle; also Ṛta and Yajña as operative powers
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)

ऋतं शंसन्त ऋजु दीध्याना दिवस्पुत्रासो असुरस्य वीराः । विप्रं पदमङ्गिरसो दधाना यज्ञस्य धाम प्रथमं मनन्त ॥

ऋ॒तं शंस॑न्त ऋ॒जु दीध्या॑ना दि॒वस्पु॒त्रासो॒ असु॑रस्य वी॒राः । विप्रं॑ प॒दमङ्गि॑रसो॒ दधा॑ना य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं म॑नन्त ॥

ṛtáṃ śáṃsanta ṛjú dīdhyānā divás putrā́so ásurasya vīrā́ḥ | vípraṃ padám aṅgíraso dádhānā yajñásya dhā́ma prathamáṃ mananta ||

Proclaiming the Truth and kindling straight within, the sons of Heaven, the heroes of the Asura, held the inspired station; the Aṅgirases, establishing the sage’s step, conceived the first home of the sacrifice.

ऋ॒तम् । शंस॑न्तः । ऋ॒जु । दीध्या॑नाः । दि॒वः । पु॒त्रासः॑ । असु॑रस्य । वी॒राः । विप्र॑म् । प॒दम् । अङ्गि॑रसः । दधा॑नाः । य॒ज्ञस्य॑ । धाम॑ । प्र॒थ॒मम् । म॒न॒न्त॒ ॥ऋतम् । शंसन्तः । ऋजु । दीध्यानाः । दिवः । पुत्रासः । असुरस्य । वीराः । विप्रम् । पदम् । अङ्गिरसः । दधानाः । यज्ञस्य । धाम । प्रथमम् । मनन्त ॥ṛtam | śaṃsantaḥ | ṛju | dīdhyānāḥ | divaḥ | putrāsaḥ | asurasya | vīrāḥ | vipram | padam | aṅgirasaḥ | dadhānāḥ | yajñasya | dhāma | prathamam | mananta

ऋतम्truth; cosmic order
ऋतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक) < √ऋ (ऋ-गतौ/ऋ-क्रमणे; ‘right order, truth’)
शंसन्तthey proclaim; they praise
शंसन्त:
क्रिया
TypeVerb
Root√शंस् (स्तुतौ/आख्याने)
ऋजुstraight; rightly
ऋजु:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootऋजु (प्रातिपदिक)
दीध्यानाmeditating; intent in thought
दीध्याना:
कर्तृविशेषण
TypeParticiple
Root√ध्यै/√ध्या (चिन्तायाम्) → दीध्य (intensive/reduplicated base)
दिवःof heaven
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: ‘sky, heaven’)
पुत्रासःsons
पुत्रासः:
कर्ता
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
असुरस्यof the Asura (lord)
असुरस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
वीराःheroes
वीराः:
कर्ता (apposition to दिवः पुत्रासः)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
विप्रम्the inspired sage; poet
विप्रम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
पदम्step; place; station
पदम्:
कर्म (दधानाḥ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
अङ्गिरसःthe Aṅgirases
अङ्गिरसः:
कर्ता
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक; ऋषिगण/वंश)
दधानाplacing; establishing; holding
दधाना:
कर्तृविशेषण
TypeParticiple
Root√धा (धारणे/स्थापने) → दधा- (reduplicated present base)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
धामabode; seat; ordinance
धाम:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
प्रथमम्first; at first
प्रथमम्:
विशेषण/क्रियाविशेषण
TypeAdjective (used adverbially)
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
मनन्तthey thought; they conceived
मनन्त:
क्रिया
TypeVerb
Root√मन् (अवबोधने/चिन्तायाम्)