HomeRig VedaMandala 10Sukta 65Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.65

Devata: Varuṇa; Vivasvat; Viśve Devāḥ (secondary recipients)

या गौर्वर्तनिं पर्येति निष्कृतं पयो दुहाना व्रतनीरवारतः । सा प्रब्रुवाणा वरुणाय दाशुषे देवेभ्यो दाशद्धविषा विवस्वते ॥

या गौर्व॑र्त॒निं प॒र्येति॑ निष्कृ॒तं पयो॒ दुहा॑ना व्रत॒नीर॑वा॒रत॑: । सा प्र॑ब्रुवा॒णा वरु॑णाय दा॒शुषे॑ दे॒वेभ्यो॑ दाशद्ध॒विषा॑ वि॒वस्व॑ते ॥

yā́ gáur vartaníṃ paryéti níṣkṛtaṃ páyo dúhānā vratánīr avā́rataḥ | sā́ prábruvāṇā váruṇāya dāśúṣe devébhyo dāśad dhavíṣā vivásvate ||

She, the Cow, who goes around the appointed course, milking out the milk, the leader of the law, unceasing—she, proclaiming, gives the offering to Varuṇa the giver, and to the gods she gives by oblation to Vivasvat: the radiant one.

या । गौः । व॒र्त॒निम् । प॒रि॒ऽएति॑ । निः॒ऽकृ॒तम् । पयः॑ । दुहा॑ना । व्र॒त॒ऽनीः । अ॒वा॒रतः॑ । सा । प्र॒ऽब्रु॒वा॒णा । वरु॑णाय । दा॒शुषे॑ । दे॒वेभ्यः॑ । दा॒श॒त् । ह॒विषा॑ । वि॒वस्व॑ते ॥या । गौः । वर्तनिम् । परिएति । निःकृतम् । पयः । दुहाना । व्रतनीः । अवारतः । सा । प्रब्रुवाणा । वरुणाय । दाशुषे । देवेभ्यः । दाशत् । हविषा । विवस्वते ॥yā | gauḥ | vartanim | pari-eti | niḥ-kṛtam | payaḥ | duhānā | vrata-nīḥ | avārataḥ | sā | pra-bruvāṇā | varuṇāya | dāśuṣe | devebhyaḥ | dāśat | haviṣā | vivasvate

याshe who
या:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गौःcow
गौः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
वर्तनिम्path, track
वर्तनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootवर्तनि (प्रातिपदिक) < √वृत्/वर्त् (to turn, proceed)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
एतिgoes
एति:
TypeVerb
Root√इ (to go)
निष्कृतम्prepared/appointed (place/pen), set apart
निष्कृतम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootनिष्कृत (प्रातिपदिक) < नि: + √कृ (to make, prepare)
पयःmilk
पयः:
Karma
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
दुहानाmilking
दुहाना:
Kartā
TypeParticiple
Root√दुह् (to milk)
व्रतनीःordinances/appointed courses (ritual tracks)
व्रतनीः:
Karma
TypeNoun
Rootव्रतनी (प्रातिपदिक) < व्रत (vow, ordinance)
अवारतःshe moved down/entered (came to rest)
अवारतः:
TypeVerb (finite, injunctive/aoristic form) / archaic
Rootअव + √ऋ (to go, move) → अवारत (प्रातिपदिक)
साshe
सा:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रब्रुवाणाspeaking forth
प्रब्रुवाणा:
Kartā
TypeParticiple
Rootप्र + √ब्रू (to speak)
वरुणायto Varuṇa
वरुणाय:
Sampradāna
TypeNoun (proper)
Rootवरुण (प्रातिपदिक)
दाशुषेto the giver/worshipper
दाशुषे:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective (agent, ‘worshipper’)
Root√दाश् (to give, worship) → दाश्वस्/दाशुष् (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
दाशत्she gave/offered
दाशत्:
TypeVerb
Root√दाश् (to give, offer)
हविषाwith an oblation
हविषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
विवस्वतेto Vivasvat (the shining one/Sun)
विवस्वते:
Sampradāna
TypeNoun (proper/epithet)
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)