HomeRig VedaMandala 10Sukta 64Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 10.64

Rishi: Uncertain from provided excerpt alone (RV 10.64 has its own Anukramaṇī attribution; requires external index)
Devata: Rudras/Maruts; with Iḷā as fostering principle
Chandas: Trishtubh (likely)

रण्वः संदृष्टौ पितुमाँ इव क्षयो भद्रा रुद्राणां मरुतामुपस्तुतिः । गोभिः ष्याम यशसो जनेष्वा सदा देवास इळया सचेमहि ॥

र॒ण्वः संदृ॑ष्टौ पितु॒माँ इ॑व॒ क्षयो॑ भ॒द्रा रु॒द्राणां॑ म॒रुता॒मुप॑स्तुतिः । गोभि॑: ष्याम य॒शसो॒ जने॒ष्वा सदा॑ देवास॒ इळ॑या सचेमहि ॥

raṇvó saṃdṛ́ṣṭau pitumā́m̐ iva kṣáyo bhadrā́ rudrā́ṇāṁ marútām úpastutiḥ | góbhīḥ ṣyāma yaśáso jáneṣv ā́ sadā devāsa íḷayā sacemahi ||

Delightful is the dwelling when seen together, like a home rich in nourishment; auspicious is the praise offered to the Rudras, the Maruts. May we be with rays of light and knowledge, famed among peoples; and always, O gods, may we move in union with the fostering flow (Iḷā).

र॒ण्वः । सम्ऽदृ॑ष्टौ । पि॒तु॒मान्ऽइ॑व । क्षयः॑ । भ॒द्रा । रु॒द्राणा॑म् । म॒रुता॑म् । उप॑ऽस्तुतिः । गोभिः॑ । स्या॒म॒ । य॒शसः॑ । जने॑षु । आ । सदा॑ । दे॒वा॒सः॒ । इळ॑या । स॒चे॒म॒हि॒ ॥रण्वः । सम्दृष्टौ । पितुमान्इव । क्षयः । भद्रा । रुद्राणाम् । मरुताम् । उपस्तुतिः । गोभिः । स्याम । यशसः । जनेषु । आ । सदा । देवासः । इळया । सचेमहि ॥raṇvaḥ | sam-dṛṣṭau | pitumān-iva | kṣayaḥ | bhadrā | rudrāṇām | marutām | upa-stutiḥ | gobhiḥ | syāma | yaśasaḥ | janeṣu | ā | sadā | devāsaḥ | iḷayā | sacemahi

रण्वःdelightful, pleasing
रण्वः:
Kartā (विषय/विशेष्य ‘क्षयः’ का विशेषण)
TypeAdjective
Rootरण्व (प्रातिपदिक; √रन्/रम् ‘to delight, be pleasant’ से विशेषण) अथवा ‘रण्व’ adj.
संदृष्टौin the sight/meeting, at the encounter
संदृष्टौ:
Adhikaraṇa (स्थान/अवसर: ‘दृष्टि/दर्शन में’)
TypeNoun
Rootसंदृष्टि (प्रातिपदिक; सम्+√दृश् ‘to see’ से भाव/कृदन्त-आधारित संज्ञा)
पितुमान्rich in nourishment, well-provisioned
पितुमान्:
Kartā (विषय ‘क्षयः’ का विशेषण)
TypeAdjective
Rootपितुमत् (प्रातिपदिक; ‘पितु’ + मतुप् ‘possessing nourishment/food’)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
क्षयःdwelling, abode
क्षयः:
Kartā (मुख्य विषय)
TypeNoun
Rootक्षय (प्रातिपदिक; √क्षि ‘to dwell/settle’ → ‘dwelling, abode’)
भद्राauspicious, good
भद्रा:
Kartā (विषय ‘उपस्तुतिः’ का विशेषण)
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
रुद्राणाम्of the Rudras
रुद्राणाम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘रुद्रों की’)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
मरुताम्of the Maruts
मरुताम्:
सम्बन्ध (genitive: ‘मरुतों की’)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
उपस्तुतिःpraise, hymn of praise
उपस्तुतिः:
Kartā (द्वितीय वाक्य का विषय)
TypeNoun
Rootउपस्तुति (प्रातिपदिक; उप+√स्तु ‘to praise’ से स्त्री. संज्ञा)
गोभिःwith cows; by means of cattle
गोभिः:
Karaṇa (साधन: ‘गौओं/गव्यों द्वारा/सहित’)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
ष्यामmay we be
ष्याम:
TypeVerb
Root√अस् (भू/अस् ‘to be’) — विधिलिङ्/आशीर्लिङ् रूप ‘स्याम’ (वेद. लेखन: ष्याम)
यशसःglorious, renowned
यशसः:
Kartā (विधेय-विशेषण: ‘यशस्वी’)
TypeAdjective
Rootयशस् (प्रातिपदिक)
जनेषुamong peoples
जनेषु:
Adhikaraṇa (स्थान/समाज: ‘लोगों में’)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Root
सदाalways
सदा:
Adhikaraṇa (काल: ‘सदा’)
TypeIndeclinable
Rootसदा
देवासःO gods
देवासः:
Sambodhana (आह्वान)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
इळयाwith Iḷā (nourishing offering/refreshment)
इळया:
Karaṇa (साधन: ‘इळा/आहुतिरूप पोषण से’)
TypeNoun
Rootइळा/इडा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, libation/food-offering’)
सचेमहिmay we accompany/attend; may we be united (with you)
सचेमहि:
TypeVerb
Rootसम्+√चि/√सच् (वेद. ‘सच्’ = ‘to accompany, join, be associated’)