HomeRig VedaMandala 10Sukta 63Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 10.63

Rishi: Plati lineage (same hymn-cycle context as 10.63)
Devata: Indra with Maruts (and ‘the gods’ collectively) as helpers toward svasti
Chandas: Triṣṭubh (probable; needs metrical confirmation)

यं देवासोऽवथ वाजसातौ यं शूरसाता मरुतो हिते धने । प्रातर्यावाणं रथमिन्द्र सानसिमरिष्यन्तमा रुहेमा स्वस्तये ॥

यं दे॑वा॒सोऽव॑थ॒ वाज॑सातौ॒ यं शूर॑साता मरुतो हि॒ते धने॑ । प्रा॒त॒र्यावा॑णं॒ रथ॑मिन्द्र सान॒सिमरि॑ष्यन्त॒मा रु॑हेमा स्व॒स्तये॑ ॥

yáṃ devā́so ’ávatha vā́ja-sātau yáṃ śū́ra-sātā maruto hité dháne | prātaryā́vāṇaṃ rátham indra sānásim áriṣyantam ā́ ruhemā svastáye ||

He whom the gods foster in the winning of plenitude, he whom the Maruts aid in the gaining of heroic force for the cherished treasure—upon the dawn-going chariot, O Indra, the chariot of attainment, unharmable, may we ascend for our safe arriving.

यम् । दे॒वा॒सः॒ । अव॑थ । वाज॑ऽसातौ । यम् । शूर॑ऽसाता । म॒रु॒तः॒ । हि॒ते । धने॑ । प्रा॒तः॒ऽयावा॑नम् । रथ॑म् । इ॒न्द्र॒ । सा॒न॒सिम् । अरि॑ष्यन्तम् । आ । रु॒हे॒म॒ । स्व॒स्तये॑ ॥यम् । देवासः । अवथ । वाजसातौ । यम् । शूरसाता । मरुतः । हिते । धने । प्रातःयावानम् । रथम् । इन्द्र । सानसिम् । अरिष्यन्तम् । आ । रुहेम । स्वस्तये ॥yam | devāsaḥ | avatha | vāja-sātau | yam | śūra-sātā | marutaḥ | hite | dhane | prātaḥ-yāvānam | ratham | indra | sānasim | ariṣyantam | ā | ruhema | svastaye

यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अवथyou have helped/protected
अवथ:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअव् (रक्षण/पालन) धातु
वाजसातौin the winning of the prize (contest)
वाजसातौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवाज-साति (प्रातिपदिक; ‘prize-winning/attainment of strength’)
यम्whom
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शूरसाताin the heroic winning
शूरसाता:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootशूर-साति (प्रातिपदिक; ‘winning heroes/heroic winning’)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
हितेin (what is) beneficial / for welfare
हिते:
Adhikaraṇa
TypeAdjective (used substantively) / Participle
Rootहित (√धा > धा-धातोः क्त; ‘placed, set; favorable’)
धनेin wealth, in the prize
धने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय)
यावाणम्going, ready to go
यावाणम्:
Karma
TypeAdjective (qualifying रथम्)
Rootयावन्/यावाण (प्रातिपदिक; ‘going, driving, journeying’)
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
(सम्बोधन)
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सानसिम्(the chariot) bringing gain / winning
सानसिम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootसानसि (प्रातिपदिक; ‘winning, gaining; acquisition’)
अरिष्यन्तम्unharming, uninjured
अरिष्यन्तम्:
Karma
TypeParticiple (present) used adjectivally
Rootअ-रिष्यन्त् (√रिष् ‘to be harmed’ > desiderative/participle sense ‘not perishing, unharmed’)
up, onto
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
रुहेमmay we mount
रुहेम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootरुह् (आरोहणे) धातु
स्वस्तयेfor well-being, for welfare
स्वस्तये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootस्वस्ति (प्रातिपदिक)