HomeRig VedaMandala 10Sukta 62Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.62

Rishi: Angirasa tradition
Devata: Angirasaḥ / Pitaraḥ as cosmic establishers through ṛta
Chandas: Triṣṭubh (probable)

य ऋतेन सूर्यमारोहयन्दिव्यप्रथयन्पृथिवीं मातरं वि । सुप्रजास्त्वमङ्गिरसो वो अस्तु प्रति गृभ्णीत मानवं सुमेधसः ॥

य ऋ॒तेन॒ सूर्य॒मारो॑हयन्दि॒व्यप्र॑थयन्पृथि॒वीं मा॒तरं॒ वि । सु॒प्र॒जा॒स्त्वम॑ङ्गिरसो वो अस्तु॒ प्रति॑ गृभ्णीत मान॒वं सु॑मेधसः ॥

yá ṛténa sū́ryam ā́ arohayan divy áprathayan pṛthivī́ṃ mātáraṃ ví | suprajā́stvám aṅgiraso vo astu práti gṛbhṇīta mānaváṃ sumédhasaḥ ||

You who by the Truth set the Sun upon his ascent, who spread out the Mother Earth in her wideness—may the state of fair progeny be yours, O Angirases; receive the human being in return, O clear-intelligence.

ये । ऋ॒तेन॑ । सूर्य॑म् । आ । अरो॑हयन् । दि॒वि । अप्र॑थयन् । पृ॒थि॒वीम् । मा॒तर॑म् । वि । सु॒प्र॒जाः॒ऽत्वम् । अ॒ङ्गि॒र॒सः॒ । वः॒ । अ॒स्तु॒ । प्रति॑ । गृ॒भ्णी॒त॒ । मा॒न॒वम् । सु॒ऽमे॒ध॒सः॒ ॥ये । ऋतेन । सूर्यम् । आ । अरोहयन् । दिवि । अप्रथयन् । पृथिवीम् । मातरम् । वि । सुप्रजाःत्वम् । अङ्गिरसः । वः । अस्तु । प्रति । गृभ्णीत । मानवम् । सुमेधसः ॥ye | ṛtena | sūryam | ā | arohayan | divi | aprathayan | pṛthivīm | mātaram | vi | suprajāḥ-tvam | aṅgirasaḥ | vaḥ | astu | prati | gṛbhṇīta | mānavam | su-medhasaḥ

येwho (they)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
ऋतेनby/with ṛta (cosmic order, truth)
ऋतेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋत (prātipadika)
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूर्य (prātipadika)
towards, up
:
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga)
आरोहयन्they caused (him/it) to ascend / they raised
आरोहयन्:
Kartā
TypeVerb
Root√रुह् (रुहँ) + आ (causative)
दिविin heaven, in the sky
दिवि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदिव् (prātipadika: द्यौ/दिव्)
अप्रथयन्they made broad / they spread
अप्रथयन्:
Kartā
TypeVerb
Root√पृथ् (पृथँ) (causative)
पृथिवीम्the Earth
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी (prātipadika)
मातरम्(as) mother
मातरम्:
Karma
TypeNoun
Rootमातृ (prātipadika)
विapart, widely, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (upasarga)
सुप्रजाःhaving good offspring / richly progenied
सुप्रजाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु- + प्रजा (prātipadika)
त्वम्thou
त्वम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma-prātipadika)
अङ्गिरसःO Aṅgirases (Aṅgiras seers)
अङ्गिरसः:
(Vocative sense / संबोधन)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (prātipadika)
वःfor you / to you
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (enclitic pronoun)
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Root√अस् (असँ)
प्रतिtowards, in return
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (upasarga/avyaya)
गृभ्णीतseize, grasp, accept
गृभ्णीत:
Kartā
TypeVerb
Root√ग्रह् (ग्रहँ) (Vedic: गृभ्णी-)
मानवम्the man / Manu’s descendant
मानवम्:
Karma
TypeNoun
Rootमानव (prātipadika)
सुमेधसःO good-wise ones / of good understanding
सुमेधसः:
(Vocative sense / संबोधन)
TypeAdjective
Rootसु- + मेधस् (prātipadika)