HomeRig VedaMandala 10Sukta 60Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.60

Rishi: Agastya (traditional)
Devata: Life-preserving power (Indra/Āyus-protective formula within the hymn)
Chandas: Jagati (likely due to longer cadence; needs verification)

यथा युगं वरत्रया नह्यन्ति धरुणाय कम् । एवा दाधार ते मनो जीवातवे न मृत्यवेऽथो अरिष्टतातये ॥

यथा॑ यु॒गं व॑र॒त्रया॒ नह्य॑न्ति ध॒रुणा॑य॒ कम् । ए॒वा दा॑धार ते॒ मनो॑ जी॒वात॑वे॒ न मृ॒त्यवेऽथो॑ अरि॒ष्टता॑तये ॥

yáthā yugáṃ varatráyā nahyánti dharuṇā́ya kám | evā́ dādhāra te máno jīvā́tave ná mṛtyáve ’thó ariṣṭátātaye ||

As men bind the yoke with the thong for firm holding, so may thy mind be held fast—for living, not for dying, and for unbroken safety.

यथा॑ । यु॒गम् । व॒र॒त्रया॑ । नह्य॑न्ति । ध॒रुणा॑य । कम् । ए॒व । दा॒धा॒र॒ । ते॒ । मनः॑ । जी॒वात॑वे । न । मृ॒त्यवे॑ । अथो॒ इति॑ । अ॒रि॒ष्टऽता॑तये ॥यथा । युगम् । वरत्रया । नह्यन्ति । धरुणाय । कम् । एव । दाधार । ते । मनः । जीवातवे । न । मृत्यवे । अथो इति । अरिष्टतातये ॥yathā | yugam | varatrayā | nahyanti | dharuṇāya | kam | eva | dādhāra | te | manaḥ | jīvātave | na | mṛtyave | atho iti | ariṣṭa-tātaye

यथाjust as, as
यथा:
Adhikaraṇa (उपमान-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
युगम्yoke
युगम्:
Karma
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)
वरत्रयाwith a strap/rein
वरत्रया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootवरत्रा (प्रातिपदिक)
नह्यन्तिthey bind, fasten
नह्यन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootनह् (धातु)
धरुणायfor support, for holding-fast
धरुणाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootधरुण (प्रातिपदिक)
कम्something/what (object)
कम्:
Karma
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एवthus, just so
एव:
(सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
दाधारhas held, has supported
दाधार:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
तेyour, of you
ते:
(सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मनःmind
मनः:
Kartā
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
जीवातवेfor living, for life
जीवातवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootजीवातु (प्रातिपदिक)
not
:
(निषेध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
मृत्यवेfor death
मृत्यवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमृत्यु (प्रातिपदिक)
अथोand also, moreover
अथो:
(सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ उ (निपात-समूह)
अरिष्टतातयेfor unharmedness, for safety
अरिष्टतातये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअरिष्टताति (प्रातिपदिक)