HomeRig VedaMandala 10Sukta 6Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.6

Devata: Agni

शूषेभिर्वृधो जुषाणो अर्कैर्देवाँ अच्छा रघुपत्वा जिगाति । मन्द्रो होता स जुह्वा यजिष्ठः सम्मिश्लो अग्निरा जिघर्ति देवान् ॥

शू॒षेभि॑र्वृ॒धो जु॑षा॒णो अ॒र्कैर्दे॒वाँ अच्छा॑ रघु॒पत्वा॑ जिगाति । म॒न्द्रो होता॒ स जु॒ह्वा॒३॒॑ यजि॑ष्ठ॒: सम्मि॑श्लो अ॒ग्निरा जि॑घर्ति दे॒वान् ॥

śūṣébhiḥ vṛdhó juṣāṇó arkáiḥ devā́ṃ ácchā raghu-pátvā jigāti | mandró hótā sá juhvā́ yájiṣṭhaḥ sámmiślo agnír ā́ jigharti devā́n ||

Growing by strengths, taking delight, with hymns he goes swiftly to the gods. The rapturous Priest, most fit to sacrifice, with the ladle of offering—Agni, perfectly mingled, draws the gods to us.

शू॒षेभिः॑ । वृ॒धः । जु॒षा॒णः । अ॒र्कैः । दे॒वान् । अच्छ॑ । र॒घु॒ऽपत्वा॑ । ज॒गा॒ति॒ । म॒न्द्रः । होता॑ । सः । जु॒ह्वा॑ । यजि॑ष्ठः । सम्ऽमि॑श्लः । अ॒ग्निः । आ । जि॒घ॒र्ति॒ । दे॒वान् ॥शूषेभिः । वृधः । जुषाणः । अर्कैः । देवान् । अच्छ । रघुपत्वा । जगाति । मन्द्रः । होता । सः । जुह्वा । यजिष्ठः । सम्मिश्लः । अग्निः । आ । जिघर्ति । देवान् ॥śūṣebhiḥ | vṛdhaḥ | juṣāṇaḥ | arkaiḥ | devān | accha | raghu-patvā | jagāti | mandraḥ | hotā | saḥ | juhvā | yajiṣṭhaḥ | sam-miślaḥ | agniḥ | ā | jigharti | devān

शूषेभिःwith/through strengths, with vigor
शूषेभिः:
करण
TypeNoun
Rootशूष (प्रातिपदिक)
वृधःgrowing, increasing (one)
वृधः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवृध् (धातु) → वृध्/वृध (कृदन्त ‘वृध्’/‘वृध’ = वर्धमान/वर्धक)
जुषाणःenjoying, accepting, taking pleasure in
जुषाणः:
Kartā
TypeParticiple
Rootजुष् (धातु) → जुषाण (वर्तमान कृदन्त/शानच्)
अर्कैःwith hymns/songs of praise
अर्कैः:
करण
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अच्छtowards, to
अच्छ:
(गत्यर्थे) कर्म-प्रवचनीय/उपसर्गार्थ
TypeIndeclinable
Rootअच्छ (अव्यय)
रघुपत्वाwith swift flight / with speed
रघुपत्वा:
करण
TypeNoun (compound) / Adverbial instrumental
Rootरघु (प्रातिपदिक) + पत्वन्/पत्व (प्रातिपदिक; ‘flight/speed’)
जिगातिgoes, comes, approaches
जिगाति:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → जिगाति (वेदिक-लट्; पुनरुक्त/इच्छार्थ-प्रायः ‘to go, to come’)
मन्द्रःgladdening, pleasant-sounding
मन्द्रः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमन्द्र (प्रातिपदिक)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
जुह्वाwith the ladle / with the offering-tongue
जुह्वा:
करण
TypeNoun
Rootजुहू (प्रातिपदिक; ‘ladle/tongue of offering’)
यजिष्ठःmost worshipful / best at sacrifice
यजिष्ठः:
Kartā
TypeAdjective (superlative)
Rootयज् (धातु) → यजिष्ठ (श्रेष्ठार्थे इष्ठन्)
सम्मिश्लःwell-mingled, blended (with offerings/with ghee)
सम्मिश्लः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसम्-√मिश्र (धातु) → सम्मिश्ल (कृदन्त/विशेषण)
अग्निःAgni (Fire)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
towards, hither; in
:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
जिघर्तिsprinkles, anoints
जिघर्ति:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Rootघृ (धातु) → जिघर्ति (वेदिक-लट्; ‘to sprinkle/anoint’)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)