HomeRig VedaMandala 10Sukta 59Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.59

Devata: Asunīti (life-breath conductor; allied to Āyu/Prāṇa powers)
Chandas: Trishtubh (probable; needs verification)

असुनीते मनो अस्मासु धारय जीवातवे सु प्र तिरा न आयुः । रारन्धि नः सूर्यस्य संदृशि घृतेन त्वं तन्वं वर्धयस्व ॥

असु॑नीते॒ मनो॑ अ॒स्मासु॑ धारय जी॒वात॑वे॒ सु प्र ति॑रा न॒ आयु॑: । रा॒र॒न्धि न॒: सूर्य॑स्य सं॒दृशि॑ घृ॒तेन॒ त्वं त॒न्वं॑ वर्धयस्व ॥

asunī́te máno asmā́su dhāraya jī́vātave sú prá tirā na ā́yuḥ | rārā́ndhi naḥ sū́ryasya saṃdṛ́śi ghṛténa tváṃ tanvā́ṃ vardhayasva ||

O Leader of the life-breath, hold the mind firmly within us for living; carry our life-force safely forward. Establish us in the vision of the Sun; with the clarified richness (ghṛta) increase and strengthen our embodied being.

असु॑ऽनीते । मनः॑ । अ॒स्मासु॑ । धा॒र॒य॒ । जी॒वात॑वे । सु । प्र । ति॒र॒ । नः॒ । आयुः॑ । र॒र॒न्धि । नः॒ । सूर्य॑स्य । स॒म्ऽदृशि॑ । घृ॒तेन॑ । त्वम् । त॒न्व॑म् । व॒र्ध॒य॒स्व॒ ॥असुनीते । मनः । अस्मासु । धारय । जीवातवे । सु । प्र । तिर । नः । आयुः । ररन्धि । नः । सूर्यस्य । सम्दृशि । घृतेन । त्वम् । तन्वम् । वर्धयस्व ॥asu-nīte | manaḥ | asmāsu | dhāraya | jīvātave | su | pra | tira | naḥ | āyuḥ | rarandhi | naḥ | sūryasya | sam-dṛśi | ghṛtena | tvam | tanvam | vardhayasva

असुनीतेO Asunīti (guide/restorer of the life-breath)
असुनीते:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (vocative) / epithet
Rootअसु-नीति (प्रातिपदिक; असु ‘प्राण’ + नीति ‘नेतृ/नेतृत्व/मार्गदर्शन’)
मनःmind
मनः:
कर्म (object of धारय)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
अस्मासुin us / among us
अस्मासु:
अधिकारण (locus: ‘in/among us’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धारयhold, keep, sustain
धारय:
क्रिया
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
जीवातवेfor living, to live
जीवातवे:
प्रयोजन/सम्प्रदान (for the purpose of living)
TypeInfinitive-like dative (purpose)
Rootजीव् (धातु) → जीवातु (कृदन्त/नामधातु-आधार) / ‘जीवातु’
सुwell, wholly
सु:
विशेषण-भाव (intensifier)
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय)
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण (with तिरा/तिरा)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
तिराacross, beyond (successfully through)
तिरा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootतिरस्/तिरा (अव्यय; ‘across, beyond’)
नःus / our
नः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (our / for us; contextually ‘for us’)
TypePronoun (enclitic)
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्तृ (subject of implied ‘अस्तु/वर्धताम्’ with तिरा)
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
रारन्धिgrant, arrange, bestow
रारन्धि:
क्रिया
TypeVerb
Rootरन्ध् (धातु; ‘to set in order/arrange, make ready, grant’)
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun (enclitic)
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
संदृशिin the presence/sight
संदृशि:
अधिकारण (in the sight/presence)
TypeNoun
Rootसंदृश्/संदृशि (प्रातिपदिक; ‘sight, presence, view’)
घृतेनwith ghee (clarified butter)
घृतेन:
करण (instrument)
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
तन्वम्body, person
तन्वम्:
कर्म (object of वर्धयस्व)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
वर्धयस्वincrease, strengthen
वर्धयस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)