HomeRig VedaMandala 10Sukta 56Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.56

Devata: Asura as svaḥ-vid (lordly life-power that finds heaven); with Sons and Fathers as cosmic agencies
Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

द्विधा सूनवोऽसुरं स्वर्विदमास्थापयन्त तृतीयेन कर्मणा । स्वां प्रजां पितरः पित्र्यं सह आवरेष्वदधुस्तन्तुमाततम् ॥

द्विधा॑ सू॒नवोऽसु॑रं स्व॒र्विद॒मास्था॑पयन्त तृ॒तीये॑न॒ कर्म॑णा । स्वां प्र॒जां पि॒तर॒: पित्र्यं॒ सह॒ आव॑रेष्वदधु॒स्तन्तु॒मात॑तम् ॥

dvídhā sū́navo ásuraṃ svaḥ-vidám ā́sthāpayanta tṛtī́yena kármaṇā | svā́ṃ prajā́ṃ pitáraḥ pitryáṃ sáha ā́váreṣv adadhus tántum ā́tatam ||

In two ways the Sons established the Asura, the finder of the heaven, by a third act of work. The Fathers set their own progeny, their ancestral strength, in the lower realms, laying down the thread stretched out.

द्विधा॑ । सू॒नवः॑ । असु॑रम् । स्वः॒ऽविद॑म् । आ । अ॒स्था॒प॒य॒न्त॒ । तृ॒तीये॑न । कर्म॑णा । स्वाम् । प्र॒ऽजाम् । पि॒तरः॑ । पित्र्य॑म् । सहः॑ । आ । अव॑रेषु । अ॒द॒धुः॒ । तन्तु॑म् । आऽत॑तम् ॥द्विधा । सूनवः । असुरम् । स्वःविदम् । आ । अस्थापयन्त । तृतीयेन । कर्मणा । स्वाम् । प्रजाम् । पितरः । पित्र्यम् । सहः । आ । अवरेषु । अदधुः । तन्तुम् । आततम् ॥dvidhā | sūnavaḥ | asuram | svaḥ-vidam | ā | asthāpayanta | tṛtīyena | karmaṇā | svām | pra-jām | pitaraḥ | pitryam | sahaḥ | ā | avareṣu | adadhuḥ | tantum | ātatam

द्विधाin two ways; twofold
द्विधा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + धा (अव्ययीभाव) → द्विधा
सूनवःsons
सूनवः:
Kartā
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
असुरम्the Asura (lordly being)
असुरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
स्वर्विदम्finder/knower of heaven (light)
स्वर्विदम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्वर् + विद् (√विद् ‘to know/find’) → स्वर्विद् (प्रातिपदिक)
आस्थापयन्तthey set up; they established
आस्थापयन्त:
Kriyā
TypeVerb
Rootआ + √स्था (तिष्ठति) + णिच् (causative) → आस्थापयति
तृतीयेनby/with the third
तृतीयेन:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootतृतीय (क्रमवाचक-प्रातिपदिक)
कर्मणाby an act; by a deed/rite
कर्मणा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
स्वाम्their own
स्वाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रजाम्offspring; progeny
प्रजाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
पितरःthe Fathers (ancestors)
पितरः:
Kartā
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
पित्र्यम्paternal; ancestral
पित्र्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपितृ + य (तद्धित) → पित्र्य (प्रातिपदिक)
सहtogether; along with
सह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
आवरेषुin the lower/enclosing regions
आवरेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootआवर (प्रातिपदिक; ‘enclosure/covering, lower region’)
अदधुःthey placed; they set
अदधुः:
Kriyā
TypeVerb
Root√धा (दधाति)
तन्तुम्thread; line
तन्तुम्:
Karma
TypeNoun
Rootतन्तु (प्रातिपदिक)
आततम्stretched out; extended
आततम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआ + √तन् (तनॊति) → आतत (कृदन्त-प्रातिपदिक; PPP)