HomeRig VedaMandala 10Sukta 56Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.56

Devata: Vājin (a power of plenitude; possibly Indra or a generic victorious force addressed as ‘vājin’)
Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

तनूष्टे वाजिन्तन्वं नयन्ती वाममस्मभ्यं धातु शर्म तुभ्यम् । अह्रुतो महो धरुणाय देवान्दिवीव ज्योतिः स्वमा मिमीयाः ॥

त॒नूष्टे॑ वाजिन्त॒न्वं१॒॑ नय॑न्ती वा॒मम॒स्मभ्यं॒ धातु॒ शर्म॒ तुभ्य॑म् । अह्रु॑तो म॒हो ध॒रुणा॑य दे॒वान्दि॒वी॑व॒ ज्योति॒: स्वमा मि॑मीयाः ॥

tanū́s te vājin tanváṃ náyantī vāmám asmábhyaṃ dhā́tu śárma túbhyam | áhruto mahó dharuṇā́ya devā́n divī́va jyótiḥ svám ā́ mimīyāḥ ||

O lord of plenitudes, may thy embodied force leading thee bring for us the desirable peace, and for thee as well. Unharmed, for the great foundation, mayest thou measure out thine own light as in heaven for the gods.

त॒नूः । ते॒ । वा॒जि॒न् । त॒न्व॑म् । नय॑न्ती । वा॒मम् । अ॒स्मभ्य॑म् । धातु॑ । शर्म॑ । तुभ्य॑म् । अह्रु॑तः । म॒हः । ध॒रुणा॑य । दे॒वान् । दि॒विऽइ॑व । ज्योतिः॑ । स्वम् । आ । मि॒मी॒याः॒ ॥तनूः । ते । वाजिन् । तन्वम् । नयन्ती । वामम् । अस्मभ्यम् । धातु । शर्म । तुभ्यम् । अह्रुतः । महः । धरुणाय । देवान् । दिविइव । ज्योतिः । स्वम् । आ । मिमीयाः ॥tanūḥ | te | vājin | tanvam | nayantī | vāmam | asmabhyam | dhātu | śarma | tubhyam | ahrutaḥ | mahaḥ | dharuṇāya | devān | divi-iva | jyotiḥ | svam | ā | mimīyāḥ

तनूःbody, person
तनूः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतनू- (प्रातिपदिक)
तेto/for you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाजिन्O winner/steed; O vigorous one
वाजिन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootवाजिन्- (प्रातिपदिक) < वाज-
तन्वम्body, self
तन्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootतनू- (प्रातिपदिक)
नयन्तीthey lead, they bring
नयन्ती:
कर्तृ
TypeVerb
Rootनी (नयति) धातु
वामम्good, desirable (boon)
वामम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootवाम- (प्रातिपदिक)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धातुmay (he) bestow/place
धातु:
कर्तृ
TypeVerb
Rootधा (दधाति) धातु
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन्- (प्रातिपदिक)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अह्रुतःun-deceitful, straight, not false
अह्रुतः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअह्रुत- (प्रातिपदिक) < √ह्रु/ह्रव् ‘to be crooked/deceive’ (निषेध-पूर्वक)
महोof the great (one)
महो:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमहत्- (प्रातिपदिक)
धरुणायfor support/firm foundation
धरुणाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootधरुण- (प्रातिपदिक) < √धृ ‘to hold’
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
दिवीवas if in heaven
दिवीव:
अधिकारण (उपमान-सहित)
TypeIndeclinable
Rootदिवि + इव (अव्यय)
ज्योतिःlight, radiance
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस्- (प्रातिपदिक)
स्वम्one’s own
स्वम्:
विशेषण (कर्म)
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व- (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
मिमीयाःyou should measure out / apportion
मिमीयाः:
कर्तृ
TypeVerb
Root√मा (मिमीते/मिमाय) ‘to measure, mete out’