HomeRig VedaMandala 10Sukta 52Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.52

Rishi: Agni/Hotṛ voice
Devata: Viśve Devāḥ, Maruts, and Aśvins (multi-devatā verse within the hymn’s narrative)
Chandas: Trishtubh (probable; requires metrical verification)

अहं होता न्यसीदं यजीयान्विश्वे देवा मरुतो मा जुनन्ति । अहरहरश्विनाध्वर्यवं वां ब्रह्मा समिद्भवति साहुतिर्वाम् ॥

अ॒हं होता॒ न्य॑सीदं॒ यजी॑या॒न्विश्वे॑ दे॒वा म॒रुतो॑ मा जुनन्ति । अह॑रहरश्वि॒नाध्व॑र्यवं वां ब्र॒ह्मा स॒मिद्भ॑वति॒ साहु॑तिर्वाम् ॥

aháṃ hotā́ ny àsīdaṃ yajī́yān viśve devā́ marúto mā junanti | áhar-ahar aśvinā́dhvaryavaṃ vāṃ bráhmā samíd bhavati sā́hutir vām ||

I, the Hotṛ, have sat down—the more fit to sacrifice; the All-Gods and the Maruts impel me. Day by day, O Aśvins, the priestly act for you becomes kindling in the Word; and that kindling becomes your true offering—an ever-renewed flame of aspiration.

अ॒हम् । होता॑ । नि । अ॒सी॒द॒म् । यजी॑यान् । विश्वे॑ । दे॒वाः॒ । म॒रुतः॑ । मा॒ । जु॒न॒न्ति॒ । अहः॑ऽअहः । अ॒श्वि॒ना॒ । आध्व॑र्यवम् । वा॒म् । ब्र॒ह्मा । स॒म्ऽइत् । भ॒व॒ति॒ । सा । आऽहु॑तिः । वा॒म् ॥अहम् । होता । नि । असीदम् । यजीयान् । विश्वे । देवाः । मरुतः । मा । जुनन्ति । अहःअहः । अश्विना । आध्वर्यवम् । वाम् । ब्रह्मा । सम्इत् । भवति । सा । आहुतिः । वाम् ॥aham | hotā | ni | asīdam | yajīyān | viśve | devāḥ | marutaḥ | mā | junanti | ahaḥ-ahaḥ | aśvinā | ādhvaryavam | vām | brahmā | sam-it | bhavati | sā | āhutiḥ | vām

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
होताHotṛ-priest (invoking priest)
होता:
कर्तृ (अहम् का विशेषण/समापेक्ष)
TypeNoun
Rootहोतृ (√हु ‘to sacrifice/offer’)
निdown, into (as preverb)
नि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootनि
असीदम्I sat down / took my seat
असीदम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√सद् (सीद्) ‘to sit’
यजीयान्more fit for sacrifice, more worshipful
यजीयान्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootयजीयस्- (यज्- ‘to worship/sacrifice’ से तुलनात्मक-प्रत्यय)
विश्वेall
विश्वे:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व
देवाःgods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव
मरुतःMaruts
मरुतः:
कर्तृ (देवाः के अपादान/समुच्चय में)
TypeNoun
Rootमरुत्
माme
मा:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद्
जुनन्तिthey impel/urge
जुनन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√जु (जुना/जु) ‘to impel, urge, set in motion’
अहर्-अहर्day by day
अहर्-अहर्:
अधिकरण (काल)
TypeNoun (reduplicated adverbial compound)
Rootअहन्
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
कर्तृ (द्वितीय वाक्य में)
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन्
अध्वर्यवम्the Adhvaryu-priest
अध्वर्यवम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर्यु
वाम्of/for you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
ब्रह्माthe Brahmā-priest (priest of sacred speech)
ब्रह्मा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
समित्kindling-stick, fuel
समित्:
कर्तृ-समास/समुच्चय (ब्रह्मा … भवति के साथ)
TypeNoun
Rootसमिध्
भवतिbecomes / is
भवति:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू ‘to be, become’
साthat
सा:
कर्तृ-निर्देशक (आहुतिः का)
TypePronoun (demonstrative)
Rootतद्
आहुतिःoffering, oblation
आहुतिः:
कर्तृ (भवति के साथ)
TypeNoun
Rootआहुति
वाम्of/for you two
वाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्