HomeRig VedaMandala 10Sukta 49Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.49

Rishi: Indra (self-proclaiming voice)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

अहं पितेव वेतसूँरभिष्टये तुग्रं कुत्साय स्मदिभं च रन्धयम् । अहं भुवं यजमानस्य राजनि प्र यद्भरे तुजये न प्रियाधृषे ॥

अ॒हं पि॒तेव॑ वेत॒सूँर॒भिष्ट॑ये॒ तुग्रं॒ कुत्सा॑य॒ स्मदि॑भं च रन्धयम् । अ॒हं भु॑वं॒ यज॑मानस्य रा॒जनि॒ प्र यद्भरे॒ तुज॑ये॒ न प्रि॒याधृषे॑ ॥

aháṃ pitéva vetasū́n abhiṣṭáye túgraṃ kútsāya smádibhaṃ ca randhayam | aháṃ bhuvaṃ yájamānasya rājáni prá yád bháre tújaye ná priyā́dhṛṣe ||

Like a father for aid, I won the Vetasus; I subdued Tugra and the Smadibha for Kutsa. I become the kingly power of the sacrificer whenever he bears forward the battle-burden, pressing on without being checked by what is merely pleasing.

अ॒हम् । पि॒ताऽइ॑व । वे॒त॒सून् । अ॒भिष्ट॑ये । तुग्र॑म् । कुत्सा॑य । स्मत्ऽइ॑भम् । च॒ । र॒न्ध॒य॒म् । अ॒हम् । भु॒व॒म् । यज॑मानस्य । रा॒जनि॑ । प्र । यत् । भ॒रे॒ । तुज॑ये । न । प्रि॒या । आ॒ऽधृषे॑ ॥अहम् । पिताइव । वेतसून् । अभिष्टये । तुग्रम् । कुत्साय । स्मत्इभम् । च । रन्धयम् । अहम् । भुवम् । यजमानस्य । राजनि । प्र । यत् । भरे । तुजये । न । प्रिया । आधृषे ॥aham | pitāiva | vetasūn | abhiṣṭaye | tugram | kutsāya | smat-ibham | ca | randhayam | aham | bhuvam | yajamānasya | rājani | pra | yat | bhare | tujaye | na | priyā | ādhṛṣe

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
पिताa father
पिता:
कर्तृ (उपमान/विशेषण-भाव)
TypeNoun
Rootपितृ
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
वेतसून्the Vetasus (a clan/people)
वेतसून्:
कर्म
TypeNoun
Rootवेतसु
अभिष्टयेfor help/aid
अभिष्टये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअभिष्टि
तुग्रम्Tugra (name of a person)
तुग्रम्:
कर्म
TypeProper Noun
Rootतुग्र
कुत्सायfor Kutsa
कुत्साय:
सम्प्रदान
TypeProper Noun
Rootकुत्स
स्मदिभम्Smadibha (name of an enemy/foe)
स्मदिभम्:
कर्म
TypeNoun
Rootस्मदिभ
and
:
TypeIndeclinable
Root
रन्धयम्I subdued/overpowered
रन्धयम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootरन्ध्
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद्
भुवम्I became / I was
भुवम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयजमान
राजनिin/at the kingship; as king
राजनि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootराजन्
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र
यत्what/when (that which)
यत्:
कर्म (अर्थतः)
TypePronoun
Rootयद्
भरेI bring/bear
भरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootभृ
तुजयेfor the attacker/assailant (for battle)
तुजये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootतुजि
not
:
TypeIndeclinable
Root
प्रियाधृषेto one who is not to be withstood though dear / to the dear-but-unassailable (foe)
प्रियाधृषे:
सम्प्रदान
TypeAdjective (compound)
Rootप्रियाधृष