HomeRig VedaMandala 10Sukta 49Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.49

Rishi: Indra (self-proclaiming voice)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)

अहमत्कं कवये शिश्नथं हथैरहं कुत्समावमाभिरूतिभिः । अहं शुष्णस्य श्नथिता वधर्यमं न यो रर आर्यं नाम दस्यवे ॥

अ॒हमत्कं॑ क॒वये॑ शिश्नथं॒ हथै॑र॒हं कुत्स॑मावमा॒भिरू॒तिभि॑: । अ॒हं शुष्ण॑स्य॒ श्नथि॑ता॒ वध॑र्यमं॒ न यो र॒र आर्यं॒ नाम॒ दस्य॑वे ॥

ahám átkaṃ kaváye śiśnathaṃ háthaiḥ aháṃ kútsam ā́vam ābhír ūtíbhiḥ | aháṃ śúṣṇasya śnáthitā vádhar yámam ná yó ráre ā́ryaṃ nā́ma dásyave ||

I shattered Atka for the seer with my blows; I saved Kutsa with my helpings. I was the breaker of Śuṣṇa, a death like Yama for the one who would barter away the Aryan name to the Dasyu.

अ॒हम् । अत्क॑म् । क॒वये॑ । शि॒श्न॒थ॒म् । हथैः॑ । अ॒हम् । कुत्स॑म् । आ॒व॒म् । आ॒भिः । ऊ॒तिऽभिः॑ । अ॒हम् । शुष्ण॑स्य । श्नथि॑ता । वधः॑ । यम॑म् । न । यः । र॒रे । आर्य॑म् । नाम॑ । दस्य॑वे ॥अहम् । अत्कम् । कवये । शिश्नथम् । हथैः । अहम् । कुत्सम् । आवम् । आभिः । ऊतिभिः । अहम् । शुष्णस्य । श्नथिता । वधः । यमम् । न । यः । ररे । आर्यम् । नाम । दस्यवे ॥aham | atkam | kavaye | śiśnatham | hathaiḥ | aham | kutsam | āvam | ābhiḥ | ūti-bhiḥ | aham | śuṣṇasya | śnathitā | vadhaḥ | yamam | na | yaḥ | rare | āryam | nāma | dasyave

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अत्कम्Atka (a demon/hostile being; name)
अत्कम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअत्क (प्रातिपदिक)
कवयेto/for the seer (Kavi)
कवये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
शिश्नथम्I shattered / struck down
शिश्नथम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootशिश्नथ् (धातु; Vedic: ‘to strike, crush, shatter’)
हथैःwith blows / with weapons
हथैः:
करण
TypeNoun
Rootहथ (प्रातिपदिक; ‘blow, stroke, weapon’)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कुत्सम्Kutsa
कुत्सम्:
कर्म
TypeProper Noun
Rootकुत्स (प्रातिपदिक; ऋषि/वीर-नाम)
आवम्I helped / protected
आवम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव् (धातु; ‘to help, protect, favor’)
आभिःwith these
आभिः:
करण
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतिभिःwith aids / protections
ऊतिभिः:
करण
TypeNoun
Rootऊति (प्रातिपदिक; ‘help, aid, protection’)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शुष्णस्यof Śuṣṇa
शुष्णस्य:
सम्बन्ध
TypeProper Noun
Rootशुष्ण (प्रातिपदिक; दस्यु/असुर-नाम)
श्नथिताthe shatterer / having shattered
श्नथिता:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (past passive)
Rootश्नथ् (धातु; ‘to pierce, crush, shatter’) → श्नथित (कृदन्त)
वधर्यमम्the slayable/slayer (epithet; object of the action)
वधर्यमम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवधर्यम (प्रातिपदिक; ‘slayer/one fit to be slain’; epithet)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
यःwho
यः:
कर्तृ
TypeRelative Pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ररारhas given / granted
ररार:
क्रिया
TypeVerb
Rootरा (धातु; ‘to give, grant’) → ररार (परिपूर्ण/रेडुप्लिकेट-परफेक्ट)
आर्यम्Aryan, noble
आर्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
नामname (or: indeed, namely)
नाम:
कर्म/—
TypeNoun / Indeclinable (Vedic usage)
Rootनामन् (प्रातिपदिक) / अथवा निपात ‘नाम’ (emphatic)
दस्यवेto the Dasyu / for the hostile one
दस्यवे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदस्यु (प्रातिपदिक)