HomeRig VedaMandala 10Sukta 40Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.40

Devata: Aśvinau (the Ashvins)

युवं कवी ष्ठः पर्यश्विना रथं विशो न कुत्सो जरितुर्नशायथः । युवोर्ह मक्षा पर्यश्विना मध्वासा भरत निष्कृतं न योषणा ॥

यु॒वं क॒वी ष्ठ॒: पर्य॑श्विना॒ रथं॒ विशो॒ न कुत्सो॑ जरि॒तुर्न॑शायथः । यु॒वोर्ह॒ मक्षा॒ पर्य॑श्विना॒ मध्वा॒सा भ॑रत निष्कृ॒तं न योष॑णा ॥

yuváṃ kavī ṣṭháḥ páry aśvinā ráthaṃ víśo ná kútsaḥ jaritúr naśāyathaḥ | yuvór ha mákṣā páry aśvinā mádhvā́sā bharata níṣkṛtaṃ ná yóṣaṇā ||

You two are the seer-powers, O Ashvins: moving around the chariot, you make the peoples safe, as Kutsa saves the singer from perishing. Around you, O Ashvins, swiftly there is honeyed delight; bring it here—like a maiden bringing forth what is well-prepared and set free.

यु॒वम् । क॒वी इति॑ । स्थः॒ । परि॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । रथ॑म् । विशः॑ । न । कुत्सः॑ । ज॒रि॒तुः । न॒शा॒य॒थः॒ । यु॒वोः । ह॒ । मक्षा॑ । परि॑ । अ॒श्वि॒ना॒ । मधु॑ । आ॒सा । भ॒र॒त॒ । निः॒ । कृ॒तम् । न । योष॑णा ॥युवम् । कवी इति । स्थः । परि । अश्विना । रथम् । विशः । न । कुत्सः । जरितुः । नशायथः । युवोः । ह । मक्षा । परि । अश्विना । मधु । आसा । भरत । निः । कृतम् । न । योषणा ॥yuvam | kavī iti | sthaḥ | pari | aśvinā | ratham | viśaḥ | na | kutsaḥ | jarituḥ | naśāyathaḥ | yuvoḥ | ha | makṣā | pari | aśvinā | madhu | āsā | bharata | niḥ | kṛtam | na | yoṣaṇā

युवाम्you two
युवाम्:
Kartā
TypePronoun
Rootयुष्मद्
कवी(as) seers/poets
कवी:
Kartā
TypeNoun
Rootकवि
ष्ठःforemost, best
ष्ठः:
Kartā
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) → स्थ (prātipadika) / superlative suffix -ष्ठ
परिaround, all about
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि
अश्विनाO Aśvins (you two)
अश्विना:
Sambodhana
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन्
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
विशःclans, peoples
विशः:
Kartā (simile-base)
TypeNoun
Rootविश्
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
कुत्सःKutsa
कुत्सः:
Kartā (simile-base)
TypeProper Noun
Rootकुत्स
जरितुःof the singer/praiser
जरितुः:
Sambandha
TypeNoun
Rootजरितृ
नशायथःyou two bring (him) safely / cause (him) to reach
नशायथः:
Kriyā
TypeVerb
Rootनश् (धातु) / नश्+आय (caus./denom.?)
युवोःof you two / in you two
युवोः:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्
indeed
:
TypeIndeclinable
Root
मक्षाःflies/gnats
मक्षाः:
Kartā
TypeNoun
Rootमक्ष
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
Sambodhana
TypeNoun (dual deity name)
Rootअश्विन्
मध्वाwith honey/sweetness
मध्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमधु
आसाbeing present / sitting
आसा:
Kartā
TypeKṛdanta (participle/adjectival form)
Rootआस् (धातु) / आस (kṛdanta/participle base)
भरतcarry, bring
भरत:
Kriyā
TypeVerb
Rootभृ
निष्कृतम्set free, released, rescued
निष्कृतम्:
Karma
TypeAdjective (PPP)
Rootनिष्+कृ (धातु) → निष्कृत (ppp)
like
:
TypeIndeclinable
Root
योषणाa young woman
योषणा:
Kartā (simile-base)
TypeNoun
Rootयोषणा