HomeRig VedaMandala 10Sukta 40Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.40

Devata: Aśvinau

कुह स्विद्दोषा कुह वस्तोरश्विना कुहाभिपित्वं करतः कुहोषतुः । को वां शयुत्रा विधवेव देवरं मर्यं न योषा कृणुते सधस्थ आ ॥

कुह॑ स्विद्दो॒षा कुह॒ वस्तो॑र॒श्विना॒ कुहा॑भिपि॒त्वं क॑रत॒: कुहो॑षतुः । को वां॑ शयु॒त्रा वि॒धवे॑व दे॒वरं॒ मर्यं॒ न योषा॑ कृणुते स॒धस्थ॒ आ ॥

kúha svíd doṣā́ kúha vástoḥ aśvinā kúhābhipitváṃ karatáḥ kúhoṣatuḥ | kó vāṃ śayutrā́ vidhávéva deváraṃ máryaṃ ná yóṣā kṛṇute sadhástha ā́ ||

Where indeed are you at night, where at dawn, O Aśvins? Where do you make your close union, where do you rest? Who prepares your seat of companionship—as a widow seeks her brother-in-law, as a maiden makes ready her beloved—so that you may come to the common dwelling-place?

कुह॑ । स्वि॒त् । दो॒षा । कुह॑ । वस्तोः॑ । अ॒श्विना॑ । कुह॑ । अ॒भि॒ऽपि॒त्वम् । क॒र॒तः॒ । कुह॑ । ऊ॒ष॒तुः॒ । कः । वा॒म् । श॒यु॒ऽत्रा । वि॒धवा॑ऽइव । दे॒वर॑म् । मर्य॑म् । न । योषा॑ । कृ॒णु॒ते॒ । स॒धऽस्थे॑ । आ ॥कुह । स्वित् । दोषा । कुह । वस्तोः । अश्विना । कुह । अभिपित्वम् । करतः । कुह । ऊषतुः । कः । वाम् । शयुत्रा । विधवाइव । देवरम् । मर्यम् । न । योषा । कृणुते । सधस्थे । आ ॥kuha | svit | doṣā | kuha | vastoḥ | aśvinā | kuha | abhi-pitvam | karataḥ | kuha | ūṣatuḥ | kaḥ | vām | śayu-trā | vidhavāiva | devaram | maryam | na | yoṣā | kṛṇute | sadha-sthe | ā

कुहwhere?
कुह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकुह (प्रश्नाव्यय)
स्वित्indeed? / pray
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित् (निपात)
दोषाnight
दोषा:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदोषा (प्रातिपदिक)
कुहwhere?
कुह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकुह (प्रश्नाव्यय)
वस्तोःof dawn / of daybreak
वस्तोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवस्तु/वस्तु (वस्तु/वस्तु-सम्बद्ध ‘वस्तु’ > ‘वस्तु’/‘वस्तु’), वस्तु-कालः ‘वस्तु’ = उषः/प्रभात (वेद.)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
कुहwhere?
कुह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकुह (प्रश्नाव्यय)
अभिपित्वम्meeting / close companionship
अभिपित्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootअभि-पित्व (प्रातिपदिक; पि/पा ‘पान’ से ‘पित्व’ = पान/पान-सम्बन्ध; वेद. ‘अभिपित्व’ = सहवास/संगमन/निकट-वास)
करथःyou two make / do
करथः:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
कुहwhere?
कुह:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootकुह (प्रश्नाव्यय)
उषतुःyou two dwell / have stayed
उषतुः:
TypeVerb
Rootवस् (धातु; वेद. ‘उष्/वस्’ = वसति/रात्रौ निवासः; रूप ‘उषतुः’ = वसथः)
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootक (प्रश्न-सर्वनाम)
वाम्of you two / you two
वाम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
शयुत्राwith a bed / as a couch
शयुत्रा:
Karaṇa
TypeNoun/Adjective
Rootशयुत्र (प्रातिपदिक; ‘शयु’/‘शय’ से, वेद. ‘शयुत्र’ = शयन-स्थान/शय्या-सम्बन्ध)
विधवाa widow
विधवा:
Kartā
TypeNoun
Rootविधवा (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (उपमा-अव्यय)
देवरम्a brother-in-law
देवरम्:
Karma
TypeNoun
Rootदेवर (प्रातिपदिक)
मर्यम्a young man / suitor
मर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootमर्य (प्रातिपदिक)
as / like
:
TypeIndeclinable
Rootन (उपमा-अव्यय)
योषाa young woman
योषा:
Kartā
TypeNoun
Rootयोषा (प्रातिपदिक)
कृणुतेmakes / fashions
कृणुते:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
सधस्थेin the common seat / at the shared place
सधस्थे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसधस्थ (प्रातिपदिक; वेद. ‘सधस्थ’ = सह-स्थान/सभा/आसन)
hither / indeed (particle)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)