HomeRig VedaMandala 10Sukta 40Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.40

Devata: Aśvinau

रथं यान्तं कुह को ह वां नरा प्रति द्युमन्तं सुविताय भूषति । प्रातर्यावाणं विभ्वं विशेविशे वस्तोर्वस्तोर्वहमानं धिया शमि ॥

रथं॒ यान्तं॒ कुह॒ को ह॑ वां नरा॒ प्रति॑ द्यु॒मन्तं॑ सुवि॒ताय॑ भूषति । प्रा॒त॒र्यावा॑णं वि॒भ्वं॑ वि॒शेवि॑शे॒ वस्तो॑र्वस्तो॒र्वह॑मानं धि॒या शमि॑ ॥

ráthaṃ yā́ntaṃ kúha kó ha vāṃ narā práti dyumántaṃ suvitā́ya bhūṣati | prātar-yā́vāṇaṃ vibhváṃ viśé-viśe vástoḥ-vastoḥ váhamānaṃ dhiyā́ śámi ||

Where is the one who will welcome your moving chariot, O two Heroes, your radiant force for the happy going? You who come at dawn, all-pervading, visiting each clan, bearing onward at every dawn and every evening—may we make you peaceful in our thought, and may your coming settle peace within us.

रथ॑म् । यान्त॑म् । कुह॑ । कः । ह॒ । वा॒म् । न॒रा॒ । प्रति॑ । द्यु॒ऽमन्त॑म् । सु॒ऽवि॒ताय॑ । भू॒ष॒ति॒ । प्रा॒तः॒ऽयावा॑णम् । वि॒ऽभ्व॑म् । वि॒शेऽवि॑शे । वस्तोः॑ऽवस्तोः । वह॑मानम् । धि॒या । शमि॑ ॥रथम् । यान्तम् । कुह । कः । ह । वाम् । नरा । प्रति । द्युमन्तम् । सुविताय । भूषति । प्रातःयावाणम् । विभ्वम् । विशेविशे । वस्तोःवस्तोः । वहमानम् । धिया । शमि ॥ratham | yāntam | kuha | kaḥ | ha | vām | narā | prati | dyu-mantam | su-vitāya | bhūṣati | prātaḥ-yāvāṇam | vi-bhvam | viśe--viśe | vastoḥ-vastoḥ | vahamānam | dhiyā | śami

रथम्chariot
रथम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
यान्तम्going, moving
यान्तम्:
विशेषण (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective (participle)
Rootया (धातु) → यान्त् (वर्त. कृदन्त/शतृ)
कुहwhere?
कुह:
Adhikaraṇa (स्थान-प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकुह (अव्यय)
कःwho?
कः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, pray
:
TypeIndeclinable
Rootह (निपात)
वाम्of you two / you two
वाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी) / कर्म (यदि द्वितीया)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
नराO two men (Aśvins)
नरा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards, in response to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
द्युमन्तम्bright, radiant
द्युमन्तम्:
कर्म (विशेष्य-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootद्युमन्त् (प्रातिपदिक; द्युमत्)
सुवितायfor good passage/prosperity
सुविताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसुवित (प्रातिपदिक)
भूषतिadorns, makes ready
भूषति:
क्रिया
TypeVerb
Rootभूष् (धातु)
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय)
यावाणम्going/coming (early-going), journeying
यावाणम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootयावन्/यावाण (प्रातिपदिक; वेदिक)
विभ्वम्mighty, all-pervading
विभ्वम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootविभ्व (प्रातिपदिक)
विशेfor the clan/settlement
विशे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
विशेfor each clan
विशे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
वस्तोःof the day (lit. of the dwelling/daytime)
वस्तोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवस्तु/वस्तु (प्रातिपदिक) / वस्तु-सम्बन्ध ‘वस्तु’ (वेदिक: वस्तोः)
वस्तोःday by day
वस्तोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवस्तु/वस्तु (प्रातिपदिक)
वहमानम्bearing, conveying
वहमानम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (participle)
Rootवह् (धातु) → वहमान (वर्तमान मध्यम/आत्मने कृदन्त)
धियाwith thought/insight
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
शमिgrant peace; be favorable
शमि:
क्रिया
TypeVerb (injunctive/imperative-like, Vedic)
Rootशम् (धातु) → शमि (वेदिक: आज्ञार्थ/आशीर्लिङ्-प्रकार) / अथवा निपात-रूप