HomeRig VedaMandala 10Sukta 37Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 10.37

Rishi: Kumāra Ātreya (traditional; verify per anukramaṇī)
Devata: Sūrya
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī mixed (confirm in recension)

यस्य ते विश्वा भुवनानि केतुना प्र चेरते नि च विशन्ते अक्तुभिः । अनागास्त्वेन हरिकेश सूर्याह्नाह्ना नो वस्यसावस्यसोदिहि ॥

यस्य॑ ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि के॒तुना॒ प्र चेर॑ते॒ नि च॑ वि॒शन्ते॑ अ॒क्तुभि॑: । अ॒ना॒गा॒स्त्वेन॑ हरिकेश सू॒र्याह्ना॑ह्ना नो॒ वस्य॑सावस्य॒सोदि॑हि ॥

yásya te víśvā́ bhúvanāni ketúnā prá cerate ní ca viśánte aktúbhiḥ | anāgā́s-tvéna hari-keśa sū́rya ahnā́-ahnā no vásyasā-vasyasā úd ihi ||

By whose sign all worlds move forward and withdraw, entering the nights—O Sun of green-gold hair, rise for us day by day with a blameless being, bringing ever more of the better and the best.

यस्य॑ । ते॒ । विश्वा॑ । भुव॑नानि । के॒तुना॑ । प्र । च॒ । ईर॑ते । नि । च॒ । वि॒शन्ते॑ । अ॒क्तुऽभिः॑ । अ॒ना॒गाः॒ऽत्वेन॑ । ह॒रि॒ऽके॒श॒ । सू॒र्य॒ । अह्ना॑ऽअह्ना । नः॒ । वस्य॑साऽवस्यसा । उत् । इ॒हि॒ ॥यस्य । ते । विश्वा । भुवनानि । केतुना । प्र । च । ईरते । नि । च । विशन्ते । अक्तुभिः । अनागाःत्वेन । हरिकेश । सूर्य । अह्नाअह्ना । नः । वस्यसावस्यसा । उत् । इहि ॥yasya | te | viśvā | bhuvanāni | ketunā | pra | ca | īrate | ni | ca | viśante | aktu-bhiḥ | anāgāḥ-tvena | hari-keśa | sūrya | ahnā ahnā | naḥ | vasyasāvasyasā | ut | ihi

यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाall
विश्वा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds; beings/realms
भुवनानि:
कर्तृ (with प्र चेरते) / also subject of वि-शन्ते
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक; from √भू ‘to be’)
केतुनाby (your) banner/light; by the sign/beam
केतुना:
करण
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
प्रforth; forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
चेरतेmove; proceed
चेरते:
क्रिया (कर्तृ: भुवनानि)
TypeVerb
Root√चर् (चरति) with preverb प्र
निdown; in
नि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/निपात)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
विशन्तेenter; go in
विशन्ते:
क्रिया (कर्तृ: भुवनानि)
TypeVerb
Root√विश् (विशति) with preverb वि
अक्तुभिःwith nights/darknesses (night-times)
अक्तुभिः:
करण
TypeNoun
Rootअक्तु (प्रातिपदिक)
अनागास्त्वेनby blamelessness; with innocence
अनागास्त्वेन:
करण (manner/means)
TypeNoun (abstract) / Adverbial instrumental
Rootअनागास्त्व (प्रातिपदिक; an-āgās ‘sinless, blameless’ + -त्व abstract)
हरिकेशO golden-haired (golden-rayed) one
हरिकेश:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootहरिकेश (प्रातिपदिक; hari- ‘golden/tawny’ + keśa- ‘hair/rays’)
सूर्यO Sun
सूर्य:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
अह्ना-अह्नाday by day
अह्ना-अह्ना:
अधिकरण/काल (temporal)
TypeNoun (reduplicated distributive)
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
नःour; for us
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वस्यसौin the better (condition); in greater good
वस्यसौ:
अधिकरण (state/goal) / comparative correlate
TypeNoun/Adjective (comparative)
Rootवस्यस् (comparative adj. from वसु ‘good’) used substantively
अवस्यसःfrom the worse/less favorable (state)
अवस्यसः:
अपादान (comparative ‘from’) / सम्बन्ध
TypeNoun/Adjective (comparative)
Rootअवस्यस् (comparative from अवस्/अव ‘help, favor’ or ‘lower’ sense; Vedic comparative pair) used substantively
उद्-इहिlead up/out; raise (us)
उद्-इहि:
क्रिया (addressed to सूर्य)
TypeVerb
Root√इ (एति) with preverb उद्