HomeRig VedaMandala 10Sukta 35Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.35

Rishi: Unknown/varied attributions in tradition for RV 10.35; commonly associated with dawn/fire imagery (check specific Anukramaṇī for exact seer)
Devata: Dyāvā-Pṛthivī; Uṣas; Agni (kindled) as the immediate focus for svasti
Chandas: Jagatī (probable)

द्यावा नो अद्य पृथिवी अनागसो मही त्रायेतां सुविताय मातरा । उषा उच्छन्त्यप बाधतामघं स्वस्त्यग्निं समिधानमीमहे ॥

द्यावा॑ नो अ॒द्य पृ॑थि॒वी अना॑गसो म॒ही त्रा॑येतां सुवि॒ताय॑ मा॒तरा॑ । उ॒षा उ॒च्छन्त्यप॑ बाधताम॒घं स्व॒स्त्य१॒॑ग्निं स॑मिधा॒नमी॑महे ॥

dyā́vā no adyá pṛthivī́ anā́gaso mahī́ trā́yetāṁ suvitā́ya mā́tarā | uṣā́ ucchánty ápa bādhatām agháṁ svastí agníṁ samidhānám īmahe ||

May Heaven and Earth today, the faultless great Mothers, protect us for the happy journey and right going. May the Dawn as she rises drive away the evil; for well-being we seek Agni who is being kindled within.

द्यावा॑ । नः॒ । अ॒द्य । पृ॒थि॒वी इति॑ । अना॑गसः । म॒ही इति॑ । त्रा॒ये॒ता॒म् । सु॒वि॒ताय॑ । मा॒तरा॑ । उ॒षाः । उ॒च्छन्ती॑ । अप॑ । बा॒ध॒ता॒म् । अ॒घम् । स्व॒स्ति । अ॒ग्निम् । स॒म्ऽइ॒धा॒नम् । ई॒म॒हे॒ ॥द्यावा । नः । अद्य । पृथिवी इति । अनागसः । मही इति । त्रायेताम् । सुविताय । मातरा । उषाः । उच्छन्ती । अप । बाधताम् । अघम् । स्वस्ति । अग्निम् । सम्इधानम् । ईमहे ॥dyāvā | naḥ | adya | pṛthivī iti | anāgasaḥ | mahī iti | trāyetām | suvitāya | mātarā | uṣāḥ | ucchantī | apa | bādhatām | agham | svasti | agnim | sam-idhānam | īmahe

द्यावाthe two heavens (Heaven)
द्यावा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्याव् (प्रातिपदिक: द्याव्/द्यौ ‘द्यौः’)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान (हित/लाभ-सम्बन्ध)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य
पृथिवीEarth
पृथिवी:
कर्तृ (द्यावा…पृथिवी—समुच्चित कर्तृ)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
अनागसःfaultless, sinless
अनागसः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअनागस् (a- + आगस् ‘sin, fault’)
महीgreat, mighty
मही:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootमही (प्रातिपदिक; ‘मह्’ से) অথবা ‘मही’ as adj./noun
त्रायेताम्may they two protect
त्रायेताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootत्रा (धातु) ‘to protect’
सुवितायfor good passage/welfare
सुविताय:
सम्प्रदान (उद्देश्य/हित)
TypeNoun
Rootसुवित (सु- + वित ‘finding/way’, ‘good course, welfare’)
मातरौthe two mothers
मातरौ:
कर्तृ (द्यावा-पृथिवी का पुनर्निर्देश)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
उषाःDawn
उषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक) ‘Dawn’
उच्छन्तीshining forth, rising
उच्छन्ती:
कर्तृ-विशेषण
TypeParticiple (Adjectival) from verb
Rootवस्/उष्? (धातु: वस् ‘to shine’ से ‘उच्छ्’/‘उद्-छद्’ नहीं; RV में ‘उच्छ्’ = ‘to shine forth, rise’)
अपaway, off
अप:
(क्रियाविशेषक)
TypeIndeclinable (preverb) / particle
Rootअप
बाधताम्let her drive away
बाधताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootबाध् (धातु) ‘to press, drive away, repel’
अघम्evil, harm
अघम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक) ‘evil, harm, sin’
स्वस्तिwell-being, auspiciously
स्वस्ति:
(क्रियाविशेषक/फल)
TypeIndeclinable / Noun used adverbially
Rootस्वस्ति (सु- + अस्ति)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
समिधानम्being kindled, kindled
समिधानम्:
कर्म-विशेषण
TypeParticiple (past passive) used adjectivally
Rootसम्-इन्ध् (धातु) ‘to kindle’ → ‘समिधान’ (ppp/part.)
ईमहेwe seek / we invoke / we approach
ईमहे:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (धातु) ‘to go/strive’ with ā-?; RV ‘ईमहे’ from √इ (to go) / √यम्? traditional: √इ ‘to go, seek’ in 1pl med.