HomeRig VedaMandala 10Sukta 30Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.30

Devata: Āpaḥ (Waters); associated vision-symbol: aruṇa suparṇa (luminous bird/overseer)

अध्वर्यवो हविष्मन्तो हि भूताच्छाप इतोशतीरुशन्तः । अव याश्चष्टे अरुणः सुपर्णस्तमास्यध्वमूर्मिमद्या सुहस्ताः ॥

अध्व॑र्यवो ह॒विष्म॑न्तो॒ हि भू॒ताच्छा॒प इ॑तोश॒तीरु॑शन्तः । अव॒ याश्चष्टे॑ अरु॒णः सु॑प॒र्णस्तमास्य॑ध्वमू॒र्मिम॒द्या सु॑हस्ताः ॥

ádhvaryavo haviṣmánto hí bhūtā́cchā́pa ít ośatī́r uśántaḥ | áva yā́ś caṣṭe aruṇáḥ suparṇás tám ā́ asyadhvam ū́rmim adyā́ suhástāḥ ||

O Adhvaryus, bearing the offering, become those who desire and go toward the Waters that yearn. Cast forth today, with skilful hands, that wave which the ruddy fair-winged one beholds from above.

अध्व॑र्यवः । ह॒विष्म॑न्तः । हि । भू॒त । अच्छ॑ । अ॒पः । इ॒त॒ । उ॒श॒तीः । उ॒श॒न्तः॒ । अव॑ । याः । चष्टे॑ । अ॒रु॒णः । सु॒ऽप॒र्णः । तम् । आ । अ॒स्य॒ध्व॒म् । ऊ॒र्मिम् । अ॒द्य । सु॒ऽह॒स्ताः॒ ॥अध्वर्यवः । हविष्मन्तः । हि । भूत । अच्छ । अपः । इत । उशतीः । उशन्तः । अव । याः । चष्टे । अरुणः । सुपर्णः । तम् । आ । अस्यध्वम् । ऊर्मिम् । अद्य । सुहस्ताः ॥adhvaryavaḥ | haviṣmantaḥ | hi | bhūta | accha | apaḥ | ita | uśatīḥ | uśantaḥ | ava | yāḥ | caṣte | aruṇaḥ | su-parṇaḥ | tam | ā | asyadhvam | ūrmim | adya | su-hastāḥ

अध्वर्यवः(O) adhvaryu-priests
अध्वर्यवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअध्वर्यु- (प्रातिपदिक) < अध्वर (यज्ञ) + यु (कर्तृ)
हविष्मन्तःpossessing oblations
हविष्मन्तः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त्- (प्रातिपदिक) < हविस् + मन्त्
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
भूतात्from what has come to be / from the existent
भूतात्:
अपादान
TypeParticiple (used as noun/adj.)
Rootभू (धातु) → भूत (कृदन्त/भूतकाले कृदन्त)
छाtowards, hither
छा:
TypeIndeclinable
Rootछा (उपसर्ग/अव्यय; = आ/अच्छा ‘towards’ वैदिक रूप)
अपaway, off
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
इतःfrom here
इतः:
TypeIndeclinable
Rootइतः (अव्यय; इदम्-प्रत्ययान्त)
शतीःhundreds (many)
शतीः:
कर्म
TypeNoun
Rootशती- (प्रातिपदिक; शत ‘hundred’ से स्त्रीलिङ्ग रूप)
उशन्तःdesiring, wishing
उशन्तः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootवश्/उश् (धातु ‘इच्छ्/काम्’) → उशन्त् (वर्तमान कृदन्त)
अवdown, forth
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
याःwhich (fem. pl.)
याः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चष्टेsees, beholds
चष्टे:
TypeVerb
Rootचक्ष् (धातु ‘देख्/कथ्’) → चष्टे
अरुणःthe ruddy one (Aruna)
अरुणः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootअरुण- (प्रातिपदिक)
सुपर्णःthe fair-winged (bird)
सुपर्णः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootसुपर्ण- (प्रातिपदिक; सु- + पर्ण)
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
unto, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
स्यध्वम्may you be / become
स्यध्वम्:
TypeVerb
Rootअस् (धातु ‘भू’) → स्यध्वम् (विधिलिङ्/आशीर्लिङ् रूप; वैदिक)
ऊर्मिम्a wave, surge
ऊर्मिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऊर्मि- (प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
सुहस्ताःhaving good hands; skillful
सुहस्ताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसुहस्त- (प्रातिपदिक; सु- + हस्त)