HomeRig VedaMandala 10Sukta 28Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.28

Devata: Devāḥ (collective divine powers); Agni-function implied by burning

देवास आयन्परशूँरबिभ्रन्वना वृश्चन्तो अभि विड्भिरायन् । नि सुद्र्वं दधतो वक्षणासु यत्रा कृपीटमनु तद्दहन्ति ॥

दे॒वास॑ आयन्पर॒शूँर॑बिभ्र॒न्वना॑ वृ॒श्चन्तो॑ अ॒भि वि॒ड्भिरा॑यन् । नि सु॒द्र्वं१॒॑ दध॑तो व॒क्षणा॑सु॒ यत्रा॒ कृपी॑ट॒मनु॒ तद्द॑हन्ति ॥

devā́sa ā́yan paraśū́m̐r abíbhran vánā vṛścántaḥ abhí viḍbhír ā́yan | ní su-drvaṃ dádhato vakṣaṇā́su yátrā kṛpī́ṭam ánu tád dahanti ||

The gods came bearing axes, cutting the forests; they advanced with the clans. They set the good-wood in the supports, where—following it—they burn away the creeping insect: so the powers clear what gnaws within.

दे॒वासः॑ । आ॒य॒न् । प॒र॒शून् । अ॒बि॒भ्र॒न् । वना॑ । वृ॒श्चन्तः॑ । अ॒भि । वि॒ट्ऽभिः । आ॒य॒न् । नि । सु॒ऽद्र्व॑म् । दध॑तः । व॒क्षणा॑सु । यत्र॑ । कृपी॑टम् । अनु॑ । तत् । द॒ह॒न्ति॒ ॥देवासः । आयन् । परशून् । अबिभ्रन् । वना । वृश्चन्तः । अभि । विट्भिः । आयन् । नि । सुद्र्वम् । दधतः । वक्षणासु । यत्र । कृपीटम् । अनु । तत् । दहन्ति ॥devāsaḥ | āyan | paraśūn | abibhran | vanā | vṛścantaḥ | abhi | viṭ-bhiḥ | āyan | ni | su-dram | dadhataḥ | vakṣaṇāsu | yatra | kṛpīṭam | anu | tat | dahanti

दे॒वासः॑the gods
दे॒वासः॑:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) < दिव् ‘दीप्तौ’
आयन्came, approached
आयन्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु) ‘गत्यर्थे’ + आ-
परशूम्an axe
परशूम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपरशु (प्रातिपदिक)
अबिभ्रन्they bore, carried
अबिभ्रन्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootभृ (धातु) ‘धारणे’
वनाःwoods, forests (trees)
वनाः:
कर्म
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
वृश्चन्तः॑cutting, hewing
वृश्चन्तः॑:
कर्तृ (देवासः) विशेषण
TypeVerb
Rootवृश्च् (धातु) ‘छेदने’
अभिtowards, against
अभि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
विड्भिःwith the woodcutters/workmen
विड्भिः:
करण
TypeNoun
Rootविड् (प्रातिपदिक) ‘काष्ठच्छेदक/काष्ठकर्मकार’ (RV: woodcutter/worker) अथवा ‘विड्’ जन/कुल (context favors workers)
आयन्came
आयन्:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु) ‘गत्यर्थे’ + आ-
निdown, into
नि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
सुद्र्वम्good timber/wood
सुद्र्वम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसु-द्रु (प्रातिपदिक) ‘good wood/tree’ (द्रु ‘वृक्ष/काष्ठ’)
दधतःof those placing/setting
दधतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeVerb
Rootधा (धातु) ‘धारणे/निधाने’
वक्षणासुin the forks/clefts (of the trees)
वक्षणासु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवक्षणा (प्रातिपदिक) ‘fork/cleft; (esp.) crotches of trees/branches’
यत्रा॒where
यत्रा॒:
अधिकरण (स्थान)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
कृपीटम्the termite(-nest)/ant-hill
कृपीटम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकृपीट (प्रातिपदिक) ‘ant/termite; ant-hill/termite-nest’ (RV usage)
अनुalong, after
अनु:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
तत्that
तत्:
कर्म (कृपीटम्-सम्बद्ध) / निर्देश
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
दहन्तिthey burn
दहन्ति:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootदह् (धातु) ‘दाहे’