HomeRig VedaMandala 10Sukta 28Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.28

Devata: Indra

अद्रिणा ते मन्दिन इन्द्र तूयान्त्सुन्वन्ति सोमान्पिबसि त्वमेषाम् । पचन्ति ते वृषभाँ अत्सि तेषां पृक्षेण यन्मघवन्हूयमानः ॥

अद्रि॑णा ते म॒न्दिन॑ इन्द्र॒ तूया॑न्त्सु॒न्वन्ति॒ सोमा॒न्पिब॑सि॒ त्वमे॑षाम् । पच॑न्ति ते वृष॒भाँ अत्सि॒ तेषां॑ पृ॒क्षेण॒ यन्म॑घवन्हू॒यमा॑नः ॥

ádrīṇā te mandína indra tū́yānt sunvánti sómān píbasi tvám eṣām | pácanti te vṛṣabhā́m̐ átsi téṣāṃ pṛkṣéṇa yán maghavan hūyámānaḥ ||

With the pressing-stone the gladdeners hasten and press the Soma for you, O Indra; you drink of it. They cook for you the strong foods; you partake of them, O bounteous one, when you are invoked with the offering-mixture.

अद्रि॑णा । ते॒ । म॒न्दिनः॑ । इ॒न्द्र॒ । तूया॑न् । सु॒न्वन्ति॑ । सोमा॑न् । पिब॑सि । त्वम् । ए॒षा॒म् । पच॑न्ति । ते॒ । वृ॒ष॒भान् । अत्सि॑ । तेषा॑म् । पृ॒क्षेण॑ । यत् । म॒घ॒ऽव॒न् । हू॒यमा॑नः ॥अद्रिणा । ते । मन्दिनः । इन्द्र । तूयान् । सुन्वन्ति । सोमान् । पिबसि । त्वम् । एषाम् । पचन्ति । ते । वृषभान् । अत्सि । तेषाम् । पृक्षेण । यत् । मघवन् । हूयमानः ॥adriṇā | te | mandinaḥ | indra | tūyān | sunvanti | somān | pibasi | tvam | eṣām | pacanti | te | vṛṣabhān | atsi | teṣām | pṛkṣeṇa | yat | magha-van | hūyamānaḥ

अद्रिणाwith the pressing-stone
अद्रिणा:
करण
TypeNoun
Rootअद्रि- (प्रातिपदिक; ‘पत्थर/सोमपेषण-शिला’)
तेof/for you
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मन्दिनःgladdening (ones)
मन्दिनः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमन्दिन्- (प्रातिपदिक; ‘मद/हर्ष उत्पन्न करनेवाला’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
तूयान्swift (ones)
तूयान्:
कर्म
TypeAdjective
Rootतूय- (प्रातिपदिक; ‘शीघ्र/वेगवान्’)
सुन्वन्तिthey press (Soma)
सुन्वन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√सु (सुनोति ‘सोमं सुनोति/अभिषुणोति’)
सोमान्Soma-draughts
सोमान्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
पिबसिyou drink
पिबसि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पिबति ‘पान’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एषाम्of these (men/priests)
एषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootएतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पचन्तिthey cook/prepare
पचन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√पच् (पचति ‘पाक’)
तेfor you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृषभान्bulls (strong ones)
वृषभान्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृषभ- (प्रातिपदिक; ‘बैल/वृषभ’)
अत्सिyou eat/consume
अत्सि:
क्रिया
TypeVerb
Root√अद् (अत्ति ‘भक्षण’) — वैदिक रूप: अत्सि
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृक्षेणwith the mixture (drink)
पृक्षेण:
करण
TypeNoun
Rootपृक्ष- (प्रातिपदिक; ‘मिश्रण/मिश्रित पेय’, विशेषतः सोम-मिश्रण) अथवा पृक्षन्-
यत्when/that
यत्:
सम्बन्ध
TypePronoun/Conjunction
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मघवन्O bountiful one
मघवन्:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootमघवन्- (प्रातिपदिक; ‘दानवान्/समृद्ध’)
हूयमानःbeing invoked/called
हूयमानः:
कर्तृ (वाक्ये विशेष्यः—इन्द्रः) / अवस्था
TypeParticiple
Root√ह्वा (ह्वयति ‘आह्वान’) + यमान (कृदन्त) → हूयमान-