HomeRig VedaMandala 10Sukta 28Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.28

Devata: Indra-like bull power (not explicitly named in this verse)

स रोरुवद्वृषभस्तिग्मशृङ्गो वर्ष्मन्तस्थौ वरिमन्ना पृथिव्याः । विश्वेष्वेनं वृजनेषु पामि यो मे कुक्षी सुतसोमः पृणाति ॥

स रोरु॑वद्वृष॒भस्ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ वर्ष्म॑न्तस्थौ॒ वरि॑म॒न्ना पृ॑थि॒व्याः । विश्वे॑ष्वेनं वृ॒जने॑षु पामि॒ यो मे॑ कु॒क्षी सु॒तसो॑मः पृ॒णाति॑ ॥

sá rórūvad vṛṣabhás tigmá-śṛṅgo várṣman tasthau váriman ā́ pṛthivyā́ḥ | víśveṣv enaṃ vṛ́janeṣu pāmi yó mé kukṣī́ sutá-somaḥ pṛṇā́ti ||

Roaring, the bull with sharp horns has taken his stand in the wide expanse of the Earth. In all the clans I protect that one who fills my belly with the pressed Soma.

सः । रोरु॑वत् । वृ॒ष॒भः । ति॒ग्मऽशृ॑ङ्गः । वर्ष्म॑न् । त॒स्थौ॒ । वरि॑मन् । आ । पृ॒थि॒व्याः । विश्वे॑षु । ए॒न॒म् । वृ॒जने॑षु । पा॒मि॒ । यः । मे॒ । कु॒क्षी इति॑ । सु॒तऽसो॑मः । पृ॒णाति॑ ॥सः । रोरुवत् । वृषभः । तिग्मशृङ्गः । वर्ष्मन् । तस्थौ । वरिमन् । आ । पृथिव्याः । विश्वेषु । एनम् । वृजनेषु । पामि । यः । मे । कुक्षी इति । सुतसोमः । पृणाति ॥saḥ | roruvat | vṛṣabhaḥ | tigma-śṛṅgaḥ | varṣman | tasthau | variman | ā | pṛthivyāḥ | viśveṣu | enam | vṛjaneṣu | pāmi | yaḥ | me | kukṣī iti | suta-somaḥ | pṛṇāti

सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रोरुवत्roaring, bellowing
रोरुवत्:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootरु (धातु) → रोरुवत् (वर्तमान-कृदन्त, पुनरुक्त-आधार)
वृषभःbull
वृषभः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
तिग्मशृङ्गःsharp-horned
तिग्मशृङ्गः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeNoun/Adjective (compound)
Rootतिग्म-शृङ्ग (समासः: कर्मधारय)
वर्ष्मन्in/at the height; on the summit
वर्ष्मन्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवर्ष्मन् (प्रातिपदिक)
तस्थौstood
तस्थौ:
क्रिया
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
वरिमन्in the breadth/expanse
वरिमन्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवरिमन् (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
विश्वेषुamong all
विश्वेषु:
अधिकरण
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
एनम्him
एनम्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-श्रुति)
वृजनेषुin the clans/communities
वृजनेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
पामिI protect
पामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु, ‘पालने/रक्षणे’)
यःwho
यः:
कर्तृ (उपवाक्ये)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेto me / my
मे:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कुक्षी(my) two bellies/sides (i.e., my belly)
कुक्षी:
कर्म
TypeNoun
Rootकुक्षि (प्रातिपदिक)
सुतसोमःthe pressed Soma
सुतसोमः:
कर्तृ (उपवाक्ये)
TypeNoun (compound)
Rootसुत-सोम (समासः: कर्मधारय/तत्पुरुष; ‘pressed Soma’)
पृणातिfills, satisfies
पृणाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootपॄ/पृ (धातु, ‘पूरणे’)