HomeRig VedaMandala 10Sukta 28Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 10.28

Chandas: Trishtubh (probable; confirm by metrical count)

तेभ्यो गोधा अयथं कर्षदेतद्ये ब्रह्मणः प्रतिपीयन्त्यन्नैः । सिम उक्ष्णोऽवसृष्टाँ अदन्ति स्वयं बलानि तन्वः शृणानाः ॥

तेभ्यो॑ गो॒धा अ॒यथं॑ कर्षदे॒तद्ये ब्र॒ह्मण॑: प्रति॒पीय॒न्त्यन्नै॑: । सि॒म उ॒क्ष्णो॑ऽवसृ॒ष्टाँ अ॑दन्ति स्व॒यं बला॑नि त॒न्व॑: शृणा॒नाः ॥

tébhyo godhā́ ayátham karṣad etád ye bráhmaṇaḥ pratipīyánty annáiḥ | simá ukṣṇó ’vasṛṣṭā́m̐ adanti svayáṃ bálāni tanváḥ śṛṇānā́ḥ ||

For such as these, the creeping power drags the movement awry—those who ‘drink back’ the sacred force with food-offerings. They eat, as it were, the released draught of the bull; themselves they break their own bodily powers, shattering the strength of the embodied being.

तेभ्यः॑ । गो॒धाः । अ॒यथ॑म् । क॒र्ष॒त् । ए॒तत् । ये । ब्र॒ह्मणः॑ । प्र॒ति॒ऽपीय॑न्ति । अन्नैः॑ । सि॒मः । उ॒क्ष्णः॑ । अ॒व॒ऽसृ॒ष्टान् । अ॒द॒न्ति॒ । स्व॒यम् । बला॑नि । त॒न्वः॑ । शृ॒णा॒नाः ॥तेभ्यः । गोधाः । अयथम् । कर्षत् । एतत् । ये । ब्रह्मणः । प्रतिपीयन्ति । अन्नैः । सिमः । उक्ष्णः । अवसृष्टान् । अदन्ति । स्वयम् । बलानि । तन्वः । शृणानाः ॥tebhyaḥ | godhāḥ | ayatham | karṣat | etat | ye | brahmaṇaḥ | prati-pīyanti | annaiḥ | simaḥ | ukṣṇaḥ | ava-sṛṣṭān | adanti | svayam | balāni | tanvaḥ | śṛṇānāḥ

तेभ्यःto/for them
तेभ्यः:
सम्प्रदान (to/for them)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
गोधाःthe gōdhā-s (large lizards/monitor-lizards)
गोधाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगोधा (प्रातिपदिक)
अयथम्not in the right way; irregularly
अयथम्:
क्रियाविशेषण (manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + नञ्-प्रत्यय (a-)
कर्षतthey dragged/drew
कर्षत:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृष्
एतत्this (thing)
एतत्:
कर्म
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
येwho (those who)
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्राह्मणःof the brahman/priestly power
ब्राह्मणः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
प्रतिपीयन्तिthey drink up/imbibe (towards themselves)
प्रतिपीयन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootप्रति-पा (पिबति) / पा (पान)
अन्नैःwith foods; by means of nourishment
अन्नैः:
करण
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
सिम्indeed; just
सिम्:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootसिम् (निपात/अव्यय; वैदिक-प्रयोगः)
उक्ष्णःof the bull/ox
उक्ष्णः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootउक्षन् (प्रातिपदिक)
अवसृष्टान्let loose; released
अवसृष्टान्:
कर्म (object of ‘eat’)
TypeParticiple (Adjective)
Rootअव-√सृज् (क्त-प्रत्यय) → अवसृष्ट (प्रातिपदिक)
अदन्तिthey eat
अदन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootअद्
स्वयम्by themselves
स्वयम्:
क्रियाविशेषण (agentive emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
बलानिstrengths; powers
बलानि:
कर्म (what is ‘broken/consumed’)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
तन्वःof the body; of themselves
तन्वः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
शृणानाःbreaking/crushing; destroying (their own)
शृणानाः:
कर्तृ (qualifying the subject)
TypeParticiple (Adjective)
Root√शृ (हिंसागत्योः/क्षयार्थे; वैदिक) + शानच् → शृणान (प्रातिपदिक)