HomeRig VedaMandala 10Sukta 25Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 10.25

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa
Devata: Soma
Chandas: Triṣṭubh

त्वं नः सोम सुक्रतुर्वयोधेयाय जागृहि । क्षेत्रवित्तरो मनुषो वि वो मदे द्रुहो नः पाह्यंहसो विवक्षसे ॥

त्वं न॑: सोम सु॒क्रतु॑र्वयो॒धेया॑य जागृहि । क्षे॒त्र॒वित्त॑रो॒ मनु॑षो॒ वि वो॒ मदे॑ द्रु॒हो न॑: पा॒ह्यंह॑सो॒ विव॑क्षसे ॥

tváṃ naḥ soma su-krátur váyo-dhéyāya jā́gṛhi | kṣetrá-vit-taro mánuṣo ví vo máde drúho naḥ pā́hy áṃhaso vivákṣase ||

O Soma of good and effective will, wake in us for the sustaining increase of life. Knower of the field more than man, in thy ecstasy protect us from the deceiver and from anguish, and make our being grow into the right possession.

त्वम् । नः॒ । सो॒म॒ । सु॒ऽक्रतुः॑ । व॒यः॒ऽधेया॑य । जा॒गृ॒हि॒ । क्षे॒त्र॒वित्ऽत॑रः । मनु॑षः । वि । वः॒ । मदे॑ । द्रु॒हः । नः॒ । पा॒हि॒ । अंह॑सः । विव॑क्षसे ॥त्वम् । नः । सोम । सुक्रतुः । वयःधेयाय । जागृहि । क्षेत्रवित्तरः । मनुषः । वि । वः । मदे । द्रुहः । नः । पाहि । अंहसः । विवक्षसे ॥tvam | naḥ | soma | su-kratuḥ | vayaḥ-dheyāya | jāgṛhi | kṣetravit-taraḥ | manuṣaḥ | vi | vaḥ | made | druhaḥ | naḥ | pāhi | aṃhasaḥ | vivakṣase

त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःto/for us; our
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सुक्रतुःof good resolve/power
सुक्रतुः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक; ‘सु’ उपसर्ग + ‘क्रतु’)
वयोधेयायfor the bestowal of vigor/life
वयोधेयाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवयो-धेय (प्रातिपदिक; वयस् + धेय ‘to be placed/assigned’)
जागृहिwake up; be watchful
जागृहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootजागृ (धातु; परस्मैपदी)
क्षेत्रवित्तरःknower/finder of the field (domain)
क्षेत्रवित्तरः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootक्षेत्र-वित्तॄ (प्रातिपदिक; ‘क्षेत्र’ + ‘वित्तॄ’ < √विद् ‘to know/find’)
मनुषःof Manu; of man
मनुषः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक) → मनुष्य/मनुष (वैदिक रूप)
विapart; forth; widely
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वःto/for you (pl.); your
वः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदेin the exhilaration/rapture
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक) < √मद् ‘to be exhilarated’
द्रुहःfrom hostility/deceit
द्रुहः:
अपादान
TypeNoun
Rootद्रुह् (प्रातिपदिक) < √द्रुह् ‘to harm/deceive’
नःus
नः:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (धातु ‘to protect’; परस्मैपदी)
अंहसःfrom distress/sin
अंहसः:
अपादान
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
विवक्षसेthou wishest to proclaim/utter
विवक्षसे:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि-√वच् (धातु; आत्मनेपदी; desiderative nuance in Vedic: ‘wish to speak/utter’)