HomeRig VedaMandala 10Sukta 25Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 10.25

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (named explicitly)
Devata: Soma (whose mada is praised as Indra’s dear power)
Chandas: Triṣṭubh

अयं घ स तुरो मद इन्द्रस्य वर्धत प्रियः । अयं कक्षीवतो महो वि वो मदे मतिं विप्रस्य वर्धयद्विवक्षसे ॥

अ॒यं घ॒ स तु॒रो मद॒ इन्द्र॑स्य वर्धत प्रि॒यः । अ॒यं क॒क्षीव॑तो म॒हो वि वो॒ मदे॑ म॒तिं विप्र॑स्य वर्धय॒द्विव॑क्षसे ॥

ayáṃ gha sá turó máda índrasya vardhata priyáḥ | ayáṃ kakṣī́vato mahó ví vo máde matíṃ víprasya vardhayad vivákṣase ||

This indeed is the swift ecstasy, dear to Indra, that grows and increases. This— for Kakṣīvān’s great work— in thy delight thou makest the seer’s thought grow, widening it into its full power.

अ॒यम् । घ॒ । सः । तु॒रः । मदः॑ । इन्द्र॑स्य । व॒र्ध॒त॒ । प्रि॒यः । अ॒यम् । क॒क्षीव॑तः । म॒हः । वि । वः॒ । मदे॑ । म॒तिम् । विप्र॑स्य । व॒र्ध॒य॒त् । विव॑क्षसे ॥अयम् । घ । सः । तुरः । मदः । इन्द्रस्य । वर्धत । प्रियः । अयम् । कक्षीवतः । महः । वि । वः । मदे । मतिम् । विप्रस्य । वर्धयत् । विवक्षसे ॥ayam | gha | saḥ | turaḥ | madaḥ | indrasya | vardhata | priyaḥ | ayam | kakṣīvataḥ | mahaḥ | vi | vaḥ | made | matim | viprasya | vardhayat | vivakṣase

अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, surely
:
TypeIndeclinable
Rootघ (निपात)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तुरःswift, impetuous
तुरः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootतुर (प्रातिपदिक; ‘शीघ्र/उत्साही/प्रेरक’)
मदःintoxication, exhilaration (soma-rapture)
मदः:
Kartā
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वर्धतgrows, increases
वर्धत:
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धते/वर्धति)
प्रियःdear, beloved
प्रियः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
कक्षीवतःof Kakṣīvat
कक्षीवतः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeProper Noun
Rootकक्षीवत् (ऋषि-नाम; प्रातिपदिक)
महःof the great (one); of greatness
महः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootमहत्/मह (प्रातिपदिक; ‘महान्/महत्त्वम्’)
विapart, forth, widely
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वःfor you (pl.) / your
वः:
Sampradāna (लाभार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदेin the exhilaration (of soma)
मदे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
मतिम्thought, intention, hymn
मतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
विप्रस्यof the inspired poet/seer
विप्रस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
वर्धयत्made grow, increased
वर्धयत्:
TypeVerb
Rootवृध् (वर्धयति) [णिच्]
विवक्षसेyou wish to speak; you intend to utter
विवक्षसे:
TypeVerb
Rootवच् (विवक्षति) [सन्/इच्छार्थक-रूपम्]