Mantra 3
Sukta 10.20
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यमासा कृपनीळं भासाकेतुं वर्धयन्ति । भ्राजते श्रेणिदन् ॥
Samhita Patha (IAST)
यमा॒सा कृ॒पनी॑ळं भा॒साके॑तुं व॒र्धय॑न्ति । भ्राज॑ते॒ श्रेणि॑दन् ॥
Transliteration
yámāsā́ kṛpánīḷaṃ bhāsā́ketuṃ vardháyanti | bhrā́jate śréṇidan ||
Translation
Whom the mouths (of offering) increase—Agni, the flame that nests in the subtle—whose banner is light: he shines, giving ordered ranks (harmonious formations) to our powers.
Padapatha (Word Analysis)
यम् । आ॒साः । कृ॒पऽनी॑ळम् । भा॒साऽके॑तुम् । व॒र्धय॑न्ति । भ्राज॑ते । श्रेणि॑ऽदन् ॥यम् । आसाः । कृपनीळम् । भासाकेतुम् । वर्धयन्ति । भ्राजते । श्रेणिदन् ॥yam | āsāḥ | kṛpa-nīḷam | bhāsāketum | vardhayanti | bhrājate | śreṇi-dan
Word by Word
यमासःthe Yamas (Yama-beings)
यमासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक; देवता-नाम)
कृपणीळम्the ‘kṛpaṇīḷa’ (dark/sooty-looking) one
कृपणीळम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootकृपणीळ (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासिक विशेषण)
भासाकेतुम्the one whose banner/sign is light; the radiant-bannered (one)
भासाकेतुम्:
कर्म
TypeNoun (epithet)
Rootभासाकेतु (प्रातिपदिक; समास: भासा + केतु)
वर्धयन्तिthey increase / make grow
वर्धयन्ति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवृध् (धातु)
भ्राजतेit shines / is radiant
भ्राजते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभ्राज् (धातु)
श्रेणिदन्the giver/placer of ranks (orderer in rows)
श्रेणिदन्:
कर्तृ
TypeNoun (agent/epithet)
Rootश्रेणिद (प्रातिपदिक; कृत्-प्रत्ययान्त, -द (ददाति/दा-सम्बद्ध) प्रकारः)