HomeRig VedaMandala 10Sukta 16Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 10.16

Rishi: RV 10.16 funerary seer (traditional attribution variable).
Devata: Agni in two aspects; Yama as lord of the departed; gods as receivers of havis.
Chandas: Triṣṭubh.

क्रव्यादमग्निं प्र हिणोमि दूरं यमराज्ञो गच्छतु रिप्रवाहः । इहैवायमितरो जातवेदा देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन् ॥

क्र॒व्याद॑म॒ग्निं प्र हि॑णोमि दू॒रं य॒मरा॑ज्ञो गच्छतु रिप्रवा॒हः । इ॒हैवायमित॑रो जा॒तवे॑दा दे॒वेभ्यो॑ ह॒व्यं व॑हतु प्रजा॒नन् ॥

kravyā́dam agníṃ prá hiṇomi dūráṃ yamárājño gacchatu ripravā́haḥ | iháivā́yam ítaro jā́tavedā devébhyo havyáṃ vahatu prajā́nan ||

I send far away the flesh-eating fire; let it go to the realm of King Yama, bearing away impurity. Here let this other Jātavedas remain, who knows, and carry the offering to the gods.

क्र॒व्य॒ऽअद॑म् । अ॒ग्निम् । प्र । हि॒णो॒मि॒ । दू॒रम् । य॒मऽरा॑ज्ञः । ग॒च्छ॒तु॒ । रि॒प्र॒ऽवा॒हः । इ॒ह । ए॒व । अ॒यम् । इत॑रः । जा॒तऽवे॑दाः । दे॒वेभ्यः॑ । ह॒व्यम् । व॒ह॒तु॒ । प्र॒ऽजा॒नन् ॥क्रव्यअदम् । अग्निम् । प्र । हिणोमि । दूरम् । यमराज्ञः । गच्छतु । रिप्रवाहः । इह । एव । अयम् । इतरः । जातवेदाः । देवेभ्यः । हव्यम् । वहतु । प्रजानन् ॥kravya-adam | agnim | pra | hiṇomi | dūram | yama-rājñaḥ | gacchatu | ripra-vāhaḥ | iha | eva | ayam | itaraḥ | jāta-vedāḥ | devebhyaḥ | havyam | vahatu | pra-jānan

क्रव्यादम्the flesh-eater (corpse-devouring fire/demon)
क्रव्यादम्:
कर्म
TypeNoun (epithet)
Rootक्रव्याद (प्रातिपदिक) < क्रवि- ‘कच्चा मांस’ + आद ‘भक्षक’
अग्निम्Agni (fire)
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
हिणोमिI drive/send
हिणोमि:
क्रिया
TypeVerb
Rootहि (धातु; हिं/हि— ‘प्रेरणे/गत्यर्थे’), with उपसर्ग प्र
दूरम्far away
दूरम्:
अधिकारण (दिशा/परिमाण-निर्देश) / क्रियाविशेषण
TypeAdverbial noun
Rootदूर (प्रातिपदिक)
यमराज्ञःof King Yama
यमराज्ञः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयम-राजन् (समास; प्रातिपदिक)
गच्छतुlet (him/it) go
गच्छतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
रिप्रवाहःthe impurity-bearer / bearer of defilement
रिप्रवाहः:
कर्तृ
TypeNoun (agent/epithet)
Rootरिप्र-वाह (समास; प्रातिपदिक) < रिप्र ‘दोष/मल/अशुद्धि’ + वाह ‘वहने वाला’
इहhere
इह:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootइह
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अयम्this (one)
अयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इतरःthe other (one)
इतरः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइतर (प्रातिपदिक)
जातवेदाःJātavedas (Agni)
जातवेदाः:
कर्तृ
TypeNoun (proper/epithet)
Rootजात-वेदस् (समास; प्रातिपदिक) ‘जिसका ज्ञान जन्मजात है’ (अग्नेः नाम)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हव्यम्the oblation
हव्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootहव्य (प्रातिपदिक)
वहतुlet him carry
वहतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
प्रजानन्knowing, discerning
प्रजानन्:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Rootप्र-ज्ञा (धातु) → वर्तमान कृदन्त (शतृ) ‘जानता हुआ’