Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.152

Rishi: As above for RV 10.152 (needs external recension confirmation for precise name)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable)

स्वस्तिदा विशस्पतिर्वृत्रहा विमृधो वशी । वृषेन्द्रः पुर एतु नः सोमपा अभयंकरः ॥

स्व॒स्ति॒दा वि॒शस्पति॑र्वृत्र॒हा वि॑मृ॒धो व॒शी । वृषेन्द्र॑: पु॒र ए॑तु नः सोम॒पा अ॑भयंक॒रः ॥

svastidā́ viśáspátir vṛtrahā́ vimṛdhó vaśī́ | vṛ́ṣendráḥ púra etu naḥ somapā́ abhayáṃkaraḥ ||

The giver of well-being, lord of the peoples—Vṛtra-slayer, masterful remover of assaults—let the Bull Indra go before us. Soma-drinker, maker of fearlessness, lead our advance.

स्व॒स्ति॒ऽदाः । वि॒शः । पतिः॑ । वृ॒त्र॒ऽहा । वि॒ऽमृ॒धः । व॒शी । वृषा॑ । इन्द्रः॑ । पु॒रः । ए॒तु॒ । नः॒ । सो॒म॒ऽपाः । अ॒भ॒य॒म्ऽक॒रः ॥स्वस्तिदाः । विशः । पतिः । वृत्रहा । विमृधः । वशी । वृषा । इन्द्रः । पुरः । एतु । नः । सोमपाः । अभयम्करः ॥svasti-dāḥ | viśaḥ | patiḥ | vṛtra-hā | vi-mṛdhaḥ | vaśī | vṛṣā | indraḥ | puraḥ | etu | naḥ | soma-pāḥ | abhayam-karaḥ

स्वस्तिदाwelfare-giving, bestowing well-being
स्वस्तिदा:
विशेषण (कर्तृपदस्य) / कर्ता-सम्बन्धी
TypeAdjective
Rootस्वस्ति-द (प्रातिपदिक: स्वस्ति ‘welfare’ + द (कृदन्त, दा-धातु ‘देने’))
विशस्पतिःlord of the clans (Viśaspati)
विशस्पतिः:
कर्तृ (स्तुत्य देवता) / सम्बोधनार्थक-कर्तृ
TypeNoun
Rootविशस्-पति (प्रातिपदिक: विशस् ‘clans/settlements’ + पति ‘lord’)
वृत्रहाslayer of Vṛtra
वृत्रहा:
विशेषण (विशस्पतिः) / कर्तृ-गुण
TypeAdjective
Rootवृत्र-हन् (प्रातिपदिक: वृत्र ‘obstructor’ + हन् ‘to slay’; बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास, कृदन्त-स्वरूप)
विमृधःhostile forces, adversaries
विमृधः:
कर्म (येषां निग्रहः/जयः)
TypeNoun
Rootवि-मृध् (प्रातिपदिक: विमृध् ‘hostile/contending forces’; नपुंसक/पुं?—RV में प्रायः पुंलिङ्ग बहुवचन रूप)
वशीmighty, having control
वशी:
विशेषण (विशस्पतिः) / कर्तृ-गुण
TypeAdjective
Rootवशिन् (प्रातिपदिक: वशिन् ‘controlling, masterful’)
वृषेन्द्रःbull-like Indra, vigorous Indra
वृषेन्द्रः:
कर्तृ (स्तुत्य देवता) / पूर्वपद-विशेषित कर्ता
TypeNoun
Rootवृषन्-इन्द्र (समास: वृषन् ‘bull-like, vigorous’ + इन्द्र)
पुरःin front, forth
पुरः:
अधिकारण (दिशा/स्थान: ‘अग्रे’)
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्यय/उपसर्गार्थक: ‘in front, forth’)
एतुlet (him) go/come
एतु:
क्रिया (गमन)
TypeVerb
Rootइ (धातु: इ ‘to go’)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम्) / लाभ-सम्बन्धी
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमपाःSoma-drinker
सोमपाः:
कर्तृ (स्तुत्य देवता) / विशेषणार्थक नाम
TypeNoun
Rootसोम-पा (प्रातिपदिक: सोम ‘Soma’ + पा ‘drinker’; कृदन्त/समास)
अभयङ्करःmaking (us) fearless, fear-dispelling
अभयङ्करः:
विशेषण (सोमपाः/इन्द्रः) / कर्तृ-गुण
TypeAdjective
Rootअ-भय-कर (प्रातिपदिक: अभय ‘fearlessness’ + कर ‘making’; कृदन्त)