Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 10.149

Devata: Savitṛ (Savitar)

गाव इव ग्रामं यूयुधिरिवाश्वान्वाश्रेव वत्सं सुमना दुहाना । पतिरिव जायामभि नो न्येतु धर्ता दिवः सविता विश्ववारः ॥

गाव॑ इव॒ ग्रामं॒ यूयु॑धिरि॒वाश्वा॑न्वा॒श्रेव॑ व॒त्सं सु॒मना॒ दुहा॑ना । पति॑रिव जा॒याम॒भि नो॒ न्ये॑तु ध॒र्ता दि॒वः स॑वि॒ता वि॒श्ववा॑रः ॥

gāvá iva grā́maṃ yūyúdhiḥ ivā́śvān vāśréva vatsáṃ su-manā́ duhā́nā | pátir iva jāyā́m abhí no ný etu dhartā́ diváḥ savitā́ viśvá-vāraḥ ||

As cows move toward their home, as eager steeds press on, as the lowing one lovingly yields milk to her calf—so may Savitṛ, the Upholder of the heaven, rich in all desirable boons, come down into us like a husband to his bride, to establish within us the right movement and fullness.

गावः॑ऽइव । ग्राम॑म् । यूयु॑धिःऽइव । अश्वा॑न् । वा॒श्राऽइ॑व । व॒त्सम् । सु॒ऽमनाः॑ । दुहा॑ना । पतिः॑ऽइव । जा॒याम् । अ॒भि । नः॒ । नि । ए॒तु॒ । ध॒र्ता । दि॒वः । स॒वि॒ता । वि॒श्वऽवा॑रः ॥गावःइव । ग्रामम् । यूयुधिःइव । अश्वान् । वाश्राइव । वत्सम् । सुमनाः । दुहाना । पतिःइव । जायाम् । अभि । नः । नि । एतु । धर्ता । दिवः । सविता । विश्ववारः ॥gāvaḥ-iva | grāmam | yūyudhiḥ-iva | aśvān | vāśrāiva | vatsam | su-manāḥ | duhānā | patiḥ-iva | jāyām | abhi | naḥ | ni | etu | dhartā | divaḥ | savitā | viśva-vāraḥ

गावःcows
गावः:
Kartā
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
ग्रामम्the village, settlement
ग्रामम्:
Karma
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
यूयुधिःyou have fought / you fought
यूयुधिः:
Kartā (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
वाor / and (enclitic)
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
अश्रेवlike (at) the corner/edge (i.e., close by)
अश्रेव:
TypeIndeclinable (compound simile)
Rootअश्रि (प्रातिपदिक; ‘अश्रि/अश्रि-’ = corner/edge; RV usage) + इव
वत्सम्calf
वत्सम्:
Karma
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
सुमनाःkind-minded, benevolent
सुमनाः:
Kartā (विशेषणरूपेण कर्तृसम्बन्धः)
TypeAdjective
Rootसु-मनस् (प्रातिपदिक)
दुहानाःmilking
दुहानाः:
Kartā
TypeParticiple
Rootदुह् (धातु) → दुहाना (शतृ/शानच्-प्रत्यय; आत्मनेपद)
पतिःhusband, lord
पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
जायाम्wife
जायाम्:
Karma
TypeNoun
Rootजाया (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
निdown, in, into (prefix)
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
एतुlet (him) come/approach
एतु:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु) + नि (उपसर्ग) → नयेतु/न्येतु (वेदिक संधि)
धर्ताsupporter, sustainer
धर्ता:
Kartā
TypeNoun (agent)
Rootधृ (धातु) → धर्तृ (कर्तृ-नाम)
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
सविताSavitar (the impeller deity)
सविता:
Kartā
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
विश्ववारःhaving all desirable gifts / all-boon-giving
विश्ववारः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective (epithet)
Rootविश्व-वार (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि)