Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.148

Devata: Indra (with Sūrya as assisting illuminator)

ऋष्वस्त्वमिन्द्र शूर जातो दासीर्विशः सूर्येण सह्याः । गुहा हितं गुह्यं गूळ्हमप्सु बिभृमसि प्रस्रवणे न सोमम् ॥

ऋ॒ष्वस्त्वमि॑न्द्र शूर जा॒तो दासी॒र्विश॒: सूर्ये॑ण सह्याः । गुहा॑ हि॒तं गुह्यं॑ गू॒ळ्हम॒प्सु बि॑भृ॒मसि॑ प्र॒स्रव॑णे॒ न सोम॑म् ॥

ṛṣvā́s tvám indra śūra jātó dāsī́r víśaḥ sū́ryeṇa sahyā́ḥ | gúhā hitáṃ gúhyaṃ gūḷhám apsú bibhṛ́masi pra-srávaṇe ná sómam ||

Mighty art thou, O Indra the hero, born to subdue the serving powers, helped by the Sun. The secret that is placed in the secrecy, hidden in the waters, thou bearest—like Soma in its outflowing: the concealed delight held within the streams of consciousness.

ऋ॒ष्वः । त्वम् । इ॒न्द्र॒ । शू॒र॒ । जा॒तः । दासीः॑ । विशः॑ । सूर्ये॑ण । स॒ह्याः॒ । गुहा॑ । हि॒तम् । गुह्य॑म् । गू॒ळ्हम् । अ॒प्ऽसु । बि॒भृ॒मसि॑ । प्र॒ऽस्रव॑णे । न । सोम॑म् ॥ऋष्वः । त्वम् । इन्द्र । शूर । जातः । दासीः । विशः । सूर्येण । सह्याः । गुहा । हितम् । गुह्यम् । गूळ्हम् । अप्सु । बिभृमसि । प्रस्रवणे । न । सोमम् ॥ṛṣvaḥ | tvam | indra | śūra | jātaḥ | dāsīḥ | viśaḥ | sūryeṇa | sahyāḥ | guhā | hitam | guhyam | gūḷham | ap-su | bibhṛmasi | pra-sravaṇe | na | somam

ऋष्वःlofty, exalted
ऋष्वः:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective
Rootऋष्व (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
शूरO hero
शूर:
सम्बोधन
TypeNoun/Adjective (voc.)
Rootशूर (प्रातिपदिक)
जातःborn
जातः:
कर्तृ (त्वम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Root√जन् (जायते) → जात (क्त-प्रत्यय)
दासीःfemale slaves/servant-women
दासीः:
कर्म
TypeNoun
Rootदास (प्रातिपदिक)
विशःclans, peoples
विशः:
कर्म (दासीः इत्यस्य सह-समुच्चयः)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
सूर्येणwith/by the sun
सूर्येण:
करण
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
सह्याःto be overcome, conquerable
सह्याः:
विशेषण (दासीः/विशः)
TypeAdjective
Rootसह्य (प्रातिपदिक; √सह ‘to endure/overcome’)
गुहाsecretly, in concealment
गुहा:
अधिकारण (भावे)
TypeIndeclinable
Rootगुहा (अव्यय/निपात; ‘in secret’)
हितम्placed, deposited
हितम्:
कर्म (बिभृमसि इत्यस्य)
TypeParticiple
Root√धा (दधाति) → हित (क्त)
गुह्यम्secret, hidden
गुह्यम्:
विशेषण (हितम्)
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक; √गुह् ‘to hide’)
गूळ्हम्concealed
गूळ्हम्:
विशेषण (हितम्)
TypeParticiple
Root√गुह् → गूळ्ह (क्त; वैदिक रूप)
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
बिभृमसिwe bear, we carry
बिभृमसि:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (बिभर्ति)
प्रस्रवणेat/in the outflow, at the spring
प्रस्रवणे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootप्रस्रवण (प्रातिपदिक; ‘flowing forth, outlet’)
like, as
:
उपमान-निपात (तुलना)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सोमम्Soma (the pressed juice/deity)
सोमम्:
कर्म (बिभृमसि)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)